Emocional konceptlerdi salıstırmalı izertlewdiń teoriyalıq tiykarları (inglis hám qaraqalpaq tilleri materialında)

Mualliflar

  • Ikram Dawletbaevich Xalmuratov

    Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz image/svg+xml

Kalit so‘zlar: lingvopragmatika, nutqiy akt, kooperatsiya tamoyili, kognitiv burilish, konseptual metafora, emotsional konsept, konseptual, obrazli va qadriyatli komponentlar, somatik metafora, qiyosiy tilshunoslik

Annotatsiya

Maqola ingliz va qoraqalpoq lingvomadaniyatlarida emotsional konseptlar va ularning verballashuv mexanizmlarini nazariy jihatdan tahlil qilishga bag‘ishlangan. Ish lingvopragmatika va kognitiv tilshunoslikning fundamental qoidalariga asoslanadi. Tadqiqotda ta’kidlanishicha, badiiy matndagi emotsional birliklar statik emas, balki o‘quvchini yo‘naltirish va muallif pozitsiyasini ifodalash kabi muhim pragmatik vazifalarni bajaradi. Ish tillarning qiyosiy tipologiyasi va lingvokulturologiya rivojiga hissa qo‘shadi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Austin J.L. How to Do Things with Words. – Oxford: Clarendon Press, 1962.

2. Ekman P. An Argument for Basic Emotions. // Cognition and Emotion, 1992, Vol. 6, №3-4. – P. 169-200.

3. Kalimbetov Sh.M. Sadness/qayg‘u metaforasi matnda faollashuvning kognitiv-diskursiv xususiyatlari (qoraqalpoq va ingliz tillari materialida): Filol. fan. fals. d-ri (PhD) ... dis. avtoref. – Nukus, 2024.

4. Kövecses Z. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. – Cambridge: Cambridge University Press, 2000.

5. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980.

6. Грайс Г.П. Логика и речевое общение. // Новое в зарубежной лингвистике. Вып. 16: Лингвистическая прагматика. – Москва: «Прогресс», 1985. – С. 217-237.

7. Изард К.Э. Психология эмоций. / Пер. с англ. – Санкт-Петербург: «Питер», 1999.

8. Карасик В.И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс. – Волгоград: «Перемена», 2002.

9. Кобозева И.М. Лингвистическая семантика: Учебник. – Москва: Эдиториал УРСС, 2000.

10. Красавский Н.А. Эмоциональные концепты в немецкой и русской лингвокультурах. – Волгоград: «Перемена», 2001.

11. Қарақалпақ тилиниң түсиндирме сөзлиги. 4 томлық. Т. 4. – Нөкис: «Қарақалпақстан», 1988.

12. Мелик-Пашаева А.А. Концепт «радость» в английской и русской языковой картине мира. // Молодой

13. Моррис Ч.У. Основания теории знаков. Семиотика. / Под ред. Ю.С.Степанова. – Москва: «Радуга», 1983.

14. Остин Дж.Л. Слово как действие. // Новое в зарубежной лингвистике, Вып. 17: Теория речевых актов. – Москва: «Прогресс», 1986. – С. 22-130.

15. Шаховский В.И. Категоризация эмоций в лексико-семантической системе языка. – Москва: URSS, изд-во ЛКИ, 2008.