ҚАРАҚАЛПАҚ, ҚЫРҒЫЗ ҲАМ ӨЗБЕК ПРОЗАСЫНДА ОБРАЗЛАР ТИПОЛОГИЯСЫ

Authors

Keywords: lyrics, poem, image, lyrical hero, image of a bird, symbol, genre, literary form

Abstract

The article carried oud comparative typological analysis and showed typological feature of novel «Taqdir suqmoqlari» by Karakalpak writer Sh.Seytov, «Sarvqomat dilbarim» by kirgiz writer Ch.Aitmatov and «On sakkizga kirmagan kim bor?» by Uzbek writer Sh.Kholmirzaev.

References

1. Бул шығармаларда кӛтерилген мәселеге – инсан ҳәм оның ӛмирден орнын табыўы ҳаққында авторлар- дың кӛзқараслары ҳәм позицияларының уқсаслығында.

2. Үш шығармада да сюжеттиң раўажланыў жӛнелисин қаҳарманлар характери менен байланысты- рады: Мақсеттиң («Ығбал соқпақлары») қандай жағдайда болса да белгили бир жуўмақ шығара алмаўы болса, Ильяс («Сәрўи бойлы нигарым») ҳәм Умиданың («Он сегизге шықпаған ким бар?») қайсарлығы, ӛжет- лиги себеп ӛз кеўилдегилерди аңлай алмаўы олардың ӛмирде алжасыўына себеп болады.

3. Қаҳарманлардағы пикирлеў, болып атырған ўақыялардың себеп ҳәм тийкарын излеў, ӛзин-ӛзи ана- лиз етиў, ӛмир ҳәм ондағы инсанның орны ҳаққында ойланып, белгили бир жуўмақ шығарыў, қарапайым бир инсан сыпатында ӛз ишки дүньясына нәзер таслаў сыяқлы қәсийетлер еки шығарманы бир-бирине жақын- ластырады. Әдебиятлар 1. Сейтов Ш. Ығбал соқпақлары. Роман. –Нӛкис: «Қарақалпақстан» , 1975. 2.Камалов Қ. Алатаўдан сәўирдиң самалы есип тур. (Ш.Айтматов – 60 жаста). -Дала бүркити. -Нӛкис: «Қарақалпақстан», 1993, 78-бет; Ал- лаяров С. К проблеме взаимодействия современной каракалпакской и киргизской литератур. // Вестник КК филала АН УЗССР. 1978. №1. –С. 81. Худайбергенов К. Дәўир талабы ҳәм жаслар творчествосы. Қарақалпақ әдебияты мәсеелери. -Нӛкис: «Қарақалпақстан», 1975. 150-бет; Есе- нов Ж. Шеберликтиң сырлары. –Нӛкис: 1986; Султанов А. Қарақалпақ прозасында Ш.Айтматов дәстүрлери. –Нӛкис: 2007. 3. Султанов А. Қарақалпақ прозасында Ш. Айтматов дәстүрлери. –Нӛкис: 2007, 72-77-б.

4. Айтматов Ш. Ыразы бол, Гүлсары. Повестьлер. -Нӛкис: «Қарақалпақстан», 1979, 384-б.

5. Болтабаев Ҳ. Наср ва услуб. –Тошкент: «Фан», 1992.

6. Холмирзаев Ш. Ўн саккизга кирмаган ким бор. Повесть –Тошкент: Янги аср авлоди, 2015.