Dispers suyuqliklarining sindirish ko‘rsatkichini snellius qonuni bo‘yicha aniqlash

Avtorlar

  • Jumaxan Orazbaevna Akimova

    Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz image/svg+xml

  • Surayyo Saparbay qizi Saburova

    Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz image/svg+xml

Gilt sózler: dispersiya, sindirish ko‘rsatkichi, Snellius qonuni, g‘ovak prizma, minimal og‘ish burchagi, suv, toluol

Annotaciya

Ushbu ilmiy ishda g‘ovak prizma yordamida turli dispers suyuqliklar (suv, toluol va boshqalar) ning sindirish ko‘rsatkichini Snellius qonuni asosida aniqlash laboratoriya tajribasi o‘rganildi. Minimal og‘ish burchagi usuli qo‘llanilgan holda o‘lchangan masofalar va burchaklar asosida sindirish ko‘rsatkichlari hisoblandi. Tajriba natijalarida suv uchun n_d ≈ 1,33, toluol uchun n_d ≈ 1,50 qiymatlari olingan bo‘lib, bu qiymatlar adabiyotlarda keltirilgan standart ma’lumotlar bilan 1–2% ichida mos keladi. Ishda Snellius qonunining prizmada minimal og‘ish holatidagi soddalashtirilgan formulalari asosiy hisoblash vositasi sifatida qo‘llanildi. Dispersiya hodisasi batafsil tahlil qilinib, Snellius qonuni asosidagi tajribaviy isbotlar keltirildi.

Paydalanılǵan ádebiyatlar

1. Qoʻyliyev B.T. Optika. – Toshkent: «Fan va texnologiya», 2014.

2. Turdiev N. Sh. va boshq. Fizika 11-sinf darsligi. – Toshkent: «Oʻqituvchi», 2018.

3. Karimov R., Eshchanov B. Optikadan masalalar va laboratoriya ishlari toʻplami. – Toshkent: «Choʻlpon» , 2012.

4. Gadoyev O. va boshq. Fizikadan praktikum. Optika va kvant fizika. – Toshkent: «Musiqa», 2007.

5. Сивухин Д.В. Общий курс физики. Т. 4. Оптика. – Москва: «ФИЗМАТЛИТ», 2005.

6. Oʻlmasova M.H. Fizika: optika, atom va yadro fizikasi. – Toshkent: «Oʻqituvchi», 2004.

7. Otajonov Sh., Ramazanov A.X., Eshchanov B.X. Umumiy fizikadan praktikum. Optika. Oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: OʻzMU, 2022.

8. Landsberg G.S. Optika. – Toshkent: «Oʻqituvchi», 1983.

9. Akimova J., Turekeev X., Qalxorazov Q., Kazaxbaev M. Fizika kursi boyinsha laboratoriyaliq jumislar. – Nókis: «Ilimpaz», 2024.

10. Құлбекұлы М., Хамраев Ш. Электрмагниттік тербелістер мен толқындар. Оптика. – Алматы: «Қарасай», 2010.

11. Bozorova S., Kamolov N. Fizika (Optika. Atom va yadro fizikasi). – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi nashri, 2007.