QARAQALPAQ XALÍQ DÁSTANLARÍNDA TÚS MOTIVINIŃ IZERTLENIW TARIYXÍ - Kulımbetova, A.K. (FAN va JAMIYAT, 2025)
Maqolada qoraqalpoq xalq dostonlarida uchraydigan tush motivining tadqiqot tarixi, semantik qatlamlari va ramziy mazmuni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida tush motivining qadimgi davrdagi shakllari, sovet davrida yuz bergan o‘zgarish jarayonlari va mustaqillik davrida qayta tiklanish holatlari o‘rganildi. Qiyosiy-tipologik yondashuv asosida qoraqalpoq eposidagi tush motivi boshqa turkiy xalqlar eposlari bilan taqqoslandi, uning milliy o‘ziga xosliklari va poetik xususiyatlari aniqlandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, tush motivi qoraqalpoq xalq dostonlarida nafaqat syujetni rivojlantiruvchi badiiy vosita, balki xalqning kosmogoniya qarashlari, diniy e’tiqodlari va tarixiy-madaniy merosining muhim madaniy kodi hisoblanadi.
Keywords: qoraqalpoq xalq dostonlari; tush motivi; mifopoetika; arxetip; ramz; kosmogoniya; qiyosiy-tipologik yondashuv; milliy o‘ziga xoslik; folklorshunoslik