Clock drawing test – kognitiv funkсiyalardıń zaqımlanıwınıń gilti sıpatında (FAN va JAMIYAT, 2025)
Maqola «Soat chizish testi» (Clock Drawing Test – CDT) nomi bilan mashhur bo‘lgan proyektiv metodi- kaning klinik va ta’limiy psixologiyadagi qo‘llanish imkoniyatlarini tahlil etishga bag‘ishlangan. CDT shaxsning kognitiv va emotsional xususiyatlarini, ma’lum vaqtni ko‘rsatgan soat tasvirini tahlil qilish orqali aniqlashda samarali vosita sifatida taqdim etiladi. Ushbu uslub, ayniqsa, kognitiv buzilishlarning dastlabki belgilari, fazoviy-vaqt tushunchasi, e’tibor, xotira, harakat koordinatsiyasi va ijro funksiyalarini baholashda keng qo‘llaniladi. Testni bajarish jarayonida uchraydigan xos xatoliklar kognitiv disfunktsiyalar indikatorlari sifatida qaraladi. Test natijalarini baholashda sifatli, miqdoriy va aralash yondashuvlardan foydalanish bo‘yicha uslubiy yondashuvlar yoritilgan. Ta’lim muhitida esa mazkur test bolalarning vaqt va makonda yo‘nalish qobiliyatini aniqlash uchun moslashtiriladi. Yakunda CDT testining neyropsixologik skrining vositasi sifatida yuqori diagnostik samaradorligi berilgan.