Sherobod daryosi havzasida suv resurslarining shakllanishi, gidrologik rejimi va iqlimiy o‘zgaruvchanlik sharoitidagi dinamikasi

Mualliflar

  • Ilhom Esonovich Karimov

    Jizzakh State Pedagogical University image/svg+xml

  • Kurbonmurod Rakhmonovich Mustayev

    Jizzakh State Pedagogical University image/svg+xml

Kalit so‘zlar: Sherobod daryosi, suv resurslari, gidrologik rejim, iqlimiy o‘zgaruvchanlik, mavsumiy oqim, kamsuvlik, sug‘orish

Annotatsiya

Mazkur maqolada Sherobod daryosi havzasida suv resurslarining shakllanish sharoiti, gidrografik tarmoq tuzilishi, gidrologik postlar bo‘yicha oqim ko‘rsatkichlari hamda suvlilik darajasi turlicha bo‘lgan yillarda oqimning mavsumiy taqsimlanishi daryo rejimini belgilovchi asosiy omillar sifatida tahlil qilindi. Natijalar ko‘rsatadiki, yillik oqimning asosiy qismi bahor va yozning birinchi yarmiga to‘g‘ri keladi; aprel-iyun oylarida oqim ulushi o‘rtacha suvli yillarda 55,1 %ni tashkil etadi. Kamsuvli va juda kamsuvli yillarda yozgi oqim qisqarib, kuz-qish davri ulushi ortadi. Bu holat vegetatsiya davrining ikkinchi yarmida sug‘orma dehqonchilik uchun suv tanqisligi xavfini kuchaytirishi tahlil qilingan.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. IPCC. Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. – Cambridge: Cambridge University Press, 2022.

2. World Meteorological Organization. State of Global Water Resources 2023. – Geneva: WMO, 2024.

3. O‘zbekiston milliy atlasi. 1-jild. – Toshkent: 2020. 192-b.

4. Чуб В.Е. Изменение климата и его влияние на гидрометеорологические процессы, агроклиматические и водные ресурсы Республики Узбекистан. – Ташкент: Узгидромет, НИГМИ, «VORIS-NASHRIYOT», 2007.

5. Ресурсы поверхностных вод СССР. Том 14. Средняя Азия. Выпуск 3. Бассейн р. Амударьи. – Ленинград: Гидрометеоиздат, 1971. 141-б.

6. Чембарисов Э.И., Шодиев С.Р., Норкувватова У.И. Использование бассейнового метода прогноза минерализации речной воды в бассейнах Кашкадарьи, Сурхандарьи и Зеравшана. // O‘zbekiston zamini, 2024, № 3.

7. Karimov I. E., Mustayev K. R. Sherobod daryo havzasi iqlimi davriy o‘zgaruvchanligining geografik xususiyatlari.