O‘qish savodxonligi ta’limida aksiologik yondashuv texnologiyalarining funksional asoslari

Mualliflar

  • Nurlibay Mambetsapaevich Mambetaminov

    Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz image/svg+xml

Kalit so‘zlar: o‘qish savodxonligi, aksiologik yondashuv, qadriyatlar tizimi, ta’lim texnologiyalari, funksional savodxonlik, interpretatsion faoliyat, refleksiv fikrlash, ma’naviy kompetensiya, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, didaktik mexanizm

Annotatsiya

Mazkur maqolada o‘qish savodxonligi ta’limida aksiologik yondashuv texnologiyalarining funksional asoslari kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy ta’lim jarayonida o‘quvchilarda nafaqat matnni o‘qish va tushunish, balki uning mazmunini qadriy mezonlar asosida anglash, baholash va shaxsiy munosabat bildirish kompetensiyalarini shakllantirish zarurati bilan izohlanadi. Maqolada aksiologik yondashuvning nazariy-metodologik tamoyillari, o‘qish savodxonligining kognitiv, kommunikativ va aksiologik komponentlari o‘zaro bog‘liqlikda ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, qadriyatlarga yo‘naltirilgan pedagogik texnologiyalarning didaktik imkoniyatlari, matn bilan ishlash jarayonida refleksiya, interpretatsiya va baholash faoliyatini tashkil etish mexanizmlari yoritilgan. Aksiologik yondashuvning o‘quvchilarda milliy va umuminsoniy qadriyatlar asosida ongli o‘qish, tanqidiy fikrlash hamda ma’naviy kompetensiyalarni rivojlantirishdagi funksional ahamiyati asoslab berilgan.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Mirziyoyev Sh.M. Milliy fikrlashdan – milliy yuksalish sari. 4-jild. – Toshkent: «Oʻzbekiston», 2020.

2. Xakimova M. Maktab kutubxonalarida oʻquvchilar mutolaa madaniyatini shakllantirishning tashkiliy – uslubiy asoslari. Ped.fan.fal.doktori avtoreferati. Oʻzb.dav.san.va mad.instituti. – Toshkent: 2025, 17-b.

3. Pedagogicheskiy slovar. – Mосква: «Akademiya», 2002.

4. Asqarova M.A. Boshlangʻich ta’limda xalqaro baholash dasturlaridan foydalanishning metodik asoslarini takomillashtirish (PISA va PIRLS misolida). Ped.fan.doktori (DSC). diss. – Chirchiq: 2024.

5. Dushanova N.S. Adabiyot darslarini zamonaviy yondashuvlar asosida tashkil etish metodikasini takomillashtirish (xalqaro baholash dasturlari misolida.p.f.f.D.diss.Avtoref. – Chirchiq: 2023.

6. Xaitova N.F. Boshlangʻich ta’limida geymifikatsiyadan foydalanish orqali oʻquvchilar oʻquv-bilish motivatsiyasini rivojlantirish(1-sinflar misolida) p.f.f.d.(PhD) diss.Avtoref. – Chirchiq: 2023.