Clock drawing test – kognitiv funkсiyalardıń zaqımlanıwınıń gilti sıpatında

Mualliflar

  • А.Б Турдымуратова

    Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz image/svg+xml

Kalit so‘zlar: soat chizish testi (CDT), kognitiv buzilishlar, fazoviy tushuncha, neyropsixologiya, erta diagnostika, demensiya, bolalar psixodiagnostikasi, ijro funksiyalari, e’tibor va xotira, xatoliklarni tahlil qilish

Annotatsiya

Maqola «Soat chizish testi» (Clock Drawing Test – CDT) nomi bilan mashhur bo‘lgan proyektiv metodi- kaning klinik va ta’limiy psixologiyadagi qo‘llanish imkoniyatlarini tahlil etishga bag‘ishlangan. CDT shaxsning kognitiv va emotsional xususiyatlarini, ma’lum vaqtni ko‘rsatgan soat tasvirini tahlil qilish orqali aniqlashda samarali vosita sifatida taqdim etiladi. Ushbu uslub, ayniqsa, kognitiv buzilishlarning dastlabki belgilari, fazoviy-vaqt tushunchasi, e’tibor, xotira, harakat koordinatsiyasi va ijro funksiyalarini baholashda keng qo‘llaniladi. Testni bajarish jarayonida uchraydigan xos xatoliklar kognitiv disfunktsiyalar indikatorlari sifatida qaraladi. Test natijalarini baholashda sifatli, miqdoriy va aralash yondashuvlardan foydalanish bo‘yicha uslubiy yondashuvlar yoritilgan. Ta’lim muhitida esa mazkur test bolalarning vaqt va makonda yo‘nalish qobiliyatini aniqlash uchun moslashtiriladi. Yakunda CDT testining neyropsixologik skrining vositasi sifatida yuqori diagnostik samaradorligi berilgan.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Aprahamian I., Martinelli J. E., Neri, A. L., et al. Clock Drawing Test: A review of its accuracy in screening for dementia. // Dementia & Neuropsychologia, 3(2), 2009. – P. 74-80.

2. Freedman M., Leach L., Kaplan E., et al. Clock Drawing: A Neuropsychological Analysis. – New York: Oxford University Press, 1994.

3. Rouleau I., Salmon D.P., Butters N., et al. Quantitative and qualitative analyses of clock drawings in Alzheimer's and Huntington's disease. // Brain and Cognition, 18(1), 1992. – Р. 70-87.

4. Sunderland T., Hill J. L., Mellow A.M. et al. Clock drawing in Alzheimer's disease: A novel measure of dementia severity. // Journal of the American Geriatrics Society, 37(8), 1989. – Р. 725-729.

5. Бадаляна В.О. Использование теста «Рисование часов» в детской нейропсихологии. // Журнал практической

6. Брыль М.С., Собчик Л.Н. Нейропсихологическая диагностика: методика «Рисование часов». – Москва: «Речь», 2015.

7. Ковалев В.В. Детская нейропсихология: теория, диагностика, коррекция. – Санкт-Петербург: «Речь», 2014.

8. Лурия А.Р. Основы нейропсихологии. – Санкт-Петербург: «Питер», 2006.

9. Ткачев А.Н. Психодиагностика когнитивных нарушений: руководство для врачей и психологов. – Москва: МЕДпресс-информ, 2013.

10. Shulman K.I. Clock-drawing: is it the ideal cognitive screening test? // International Journal of Geriatric Psychiatry, 15(6), 2000. – Р. 548-561.