Maxmud Qashqariydiń «Devonu luǵatit túrk» miynetinde «bas» koncepti (naqıl-maqallar mısalında)

Mualliflar

  • Q.A Mámbetalieva

    Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz image/svg+xml

Kalit so‘zlar: “bosh” koncepti, somatizm, konsept, maqol-matal, frazeologizm, lingvomadaniyat

Annotatsiya

Maqolada XI asrning eng qimmatli asarlaridan biri Mahmud Qoshg‘ariyning «Devonu lug‘otit turk» asari va undagi keltirilgan ko‘plab maqol-matallar tarkibidagi somatik birliklar va frazeologizmlar lingvomadaniy nuqtaуi nazardan tahlil qilindi. Maqola hozirgi qoraqalpoq adabiy tilining rivojlanishida, til me’yorlarining shakllanishida katta ahamiyatga ega.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Мәмбетов Қ. Ерте дәўирдеги қарақалпақ әдебияты. –Нөкис: «Билим». 1992.

2. Orazova I. “Frazemalarning diaxron aspektda órganilishi” Ózbek tili tarraqiyoti va xalqora hamkorlik masalalari. – Toshkent: 2021. 18-oktyabr.

3. Akbaraliyeva X. “Devonu lug‘atit turk” asaridagi somatizm komponentli maqollarning lingvomadaniy xususiyati // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences VOLUME 1 | ISSUE 9 ISSN 2181-1784 Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423

4. Abdinazimov Sh. Qaraqalpaq tili tariyxı. –Nókis: «Qaraqalpaqstan». 2014.

5. Abdinazimov Sh. “М.Қашқарийдиң “Девону луғат ит турк” мийнети ҳәм қарақалпақ тилиндеги айырым нақыл-мақаллар” ӨРИАҚҚБ Хабаршысы. –Нөкис: 2006. №4 (205)

6. Ҳамидов Ҳ. Қарақалпақ тили тарийхының очерклери. – Нөкис: «Қарақалпақстан». 1974.

7. Mahmud Koshǵariy. Devanu luǵatit túrk. II tom. –Toshkent: «О‘zbekiston», 2022.

8. Муталлибов С. Махмуд Қашғарий. Девону луғатит турк. –Тошкент: 1960.

9. Сағыдолда Г.С., Әбдимәулен Г.А. «Бас» компоненттi соматикалық фразеологизмдердiң лингвомәдени сипаты (турк (қазақ, татар, башқурт) және ағылшын тiлдерi негiзiнде). // Ясауи Университетiнiң Хабаршысы, №1 (127), 2023. –Б.7-21.

10. Муталлибов С. Махмуд Қашғарий. Девону луғатит турк. –Тошкент: 1963.

11. Бердақ. Таңламалы шығармалары. –Нөкис: «Қарақалпақстан», 1987. 320-б.

12. Қарақалпақ фолклоры. Көп томлық 88-100-томлар. –Нөкис: «Илим». 2015.