Qashqadaryo viloyatidagi aholining hazm qilish organlari kasalliklariga chalinishi: iqtisodiy geografik jihatlar, ekologik ta’sirlar va tibbiy profilaktika

Mualliflar

  • M.A Fayzullayev

    Shaxrisabz davlat pedagogika instituti

  • S.B Xujamova

    Shaxrisabz davlat pedagogika instituti

Kalit so‘zlar: hazm qilish organlari kasalliklari, iqtisodiy geografik omillar, ekologik ta’sir, sog‘liqni saqlash, tibbiy profilaktika, ekologik muhit, sanitariya-gigiyena, sog‘lom turmush tarzi

Annotatsiya

Ushbu maqolada Qashqadaryo viloyatida aholi o‘rtasida hazm qilish organlari kasalliklariga chalinish holati iqtisodiy-geografik jihatlar, ekologik omillar va tibbiy profilaktika choralarining ta’siri nuqtai nazaridan tahlil qilingan. Viloyatning iqlim sharoiti, tabiiy resurslardan foydalanish holati, sanoat korxonalarining atrof-muhitga ko‘rsatadigan salbiy ta’sirlari va ekologik muhitning ifloslanish darajasi sog‘liqni saqlash ko‘rsatkichlariga ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy omillar sifatida o‘rganilgan. Aholining oziq-ovqat mahsulotlari sifatiga, ichimlik suvi gigiyenasiga e'tibor qaratish va sanitariya-epidemiologik holatni yaxshilash bo‘yicha takliflar ilgari surilgan. Shuningdek, hazm qilish tizimi kasalliklarining tarqalishiga qarshi profilaktik choralar, shu jumladan, sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish, muntazam tibbiy ko‘riklar o‘tkazish va ekologik muhitni sog‘lomlashtirish bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Anderson K. Gastrointestinal diseases and the role of modern lifestyle: A review. Journal of Health and Nutrition, 2019, 25(3), 45-59.

2. Gumerov T.R. Environmental pollution and its impact on human health in rural areas. Environmental Health Re- view, 2016, 18(2), 101-115.

3. Isakov V.T. Environmental contamination and gastrointestinal disorders: A case study from Uzbekistan. Central Asian Journal of Medical Research. 2014. 12(4), 67-85.

4. Johansson M. Air pollution and its effect on the human digestive system. European Journal of Environmental Medicine 2019, 30(7), 123-137.

5. Karantinov S.V. Socioeconomic determinants of health in rural communities. Economic and Social Geography. 2013, 21(1), 49-64.

6. Komilova N.К. Territorial Analysis of Medical-geographical Conditions and the Problems of Health of the Population of the Republic of Uzbekistan. Journal of Environmental Science and Engineering. 2010. 4(12), 64-68.

7. McCarthy M. Dietary habits and health outcomes: A comparative study. Journal of Global Nutrition, 2020. 34(9), 33-50.

8. Mustafaev A. Access to healthcare in rural Uzbekistan: Challenges and solutions. Journal of Health Policy, 2021, 29(5), 112-130.

9. Salahov R. Economic development and its correlation with public health. Central Asian Economics. 2020, 28(6), 74-92.

10. Solomonov P.D. Barriers to medical service access in rural regions. Journal of Rural Health. 2019, 31(11), 45-68.

11. Wilson J., et al. The increasing prevalence of gastrointestinal diseases: A global perspective. World Health Journal, 2021, 40(2), 22-38.

12. Yadav M. Nutrition and gastrointestinal diseases in South Asia: A growing concern. South Asian Journal of Medical Sciences. 2020, 18(3), 55-70.

13. Zhao G. Dietary factors influencing digestive health in urban populations. Asian Journal of Digestive Health. 2018, 23(5), 59-78.

14. Zainutdinov O. (2017). The environmental impact of agricultural chemicals in Uzbekistan. Environmental Science in Central Asia. 2017, 19(3), 89-105.

15. World Health Organization (WHO). Global burden of digestive diseases. Geneva: WHO Press. 2020.

16. Khujamova S.B. Nozogeographic situation and factors influencing them // Proceedings of International Conference on Modern Science and Scientific Studies, Hosted online from Paris, France. 2023. 2 (4), -P. 353-358.

17. Khujamova S.B. History of nosogeographical research and its scientific and theoretical issues // Электронное научно-практическое периодическое издание. Экономика и социум. 2023. №9 (112). -C. 152-159.

18. Xujamova S.B. Xavfli kasalliklar va ularning geografiyasi. // Zamonaviy geografiya: innovatsion rivojlanishining ilmiy-uslubiy asoslari. Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari (Urganch, 27-28-oktyabr). 2023. 219-222-b.

19. Khujamova S.B. Geography of the spread of virus diseases in Uzbekistan and nozogeographic environment ways to improve // Theoretical aspects in the formation of pedagogical sciences. International scientific-online conference. 2024. https://doi.org/10.5281/zenodo.14326687

20. Xujamova S.B. Virusli kasalliklarning tarqalish geografiyasi va nozogeografik muhitni yaxshilash yo‘llari // Ilm-fan va innovatsiya ilmiy-amaliy konferensiyasi. 2024. https://doi.org/10.5281/zenodo.14263769