QORAQALPOGʻISTONDA AGROSANOAT MAKONINI TIPOLOGIYALASh

Mualliflar

Kalit soʻzlar: agrosanoat makoni, tipologiyalash, lokalizatsiya koeffitsienti (LQ), klaster tahlili, tuproq shoʻrlanishi, yer osti suvi mineralizatsiyasi

Annotatsiya

Maqolada Orolboʻyi mintaqasining oʻziga xos tabiiy-geografik va meliorativ murakkabliklari sharoitida Qoraqalpogʻiston Respublikasi tumanlarining agrosanoat makonini tipologiyalash masalasi tadqiq etilgan. Tumanlarning oʻrmon va baliqchilik xoʻjaligi boʻyicha ixtisoslashuv darajasini aniqlash uchun lokalizatsiya koeffitsienti (LQ) hisoblangan, iqtisodiy va meliorativ koʻrsatkichlar kesishmasida k-means klaster tahlili yordamida toʻrtta tipologik guruh ajratilgan. Tuproq shoʻrlanishi va yer osti suvi mineralizatsiyasi bilan qishloq xoʻjaligi oʻsish surʼati oʻrtasidagi bogʻliqlik korrelyatsiya tahlili (Pearson R, R²) orqali baholangan.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Isaacson W. Location Quotient Analysis: Methods and Applications in Regional Economics. // Regional Studies Journal, 2019.

2. Micklin P. The Aral Sea Disaster. // Annual Review of Earth and Planetary Sciences, 2007, Vol. 35. – P. 47-72.

3. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Tumanlar kesimida qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligi mahsuloti (xizmati) hajmi hamda ishlab chiqarishning o‘tgan yilga nisbatan foizdagi o‘sish sur‘ati to‘g‘risida ma’lumotlar, 2010-2026 yy. – Toshkent, 2026.

4. Qoraqalpog‘iston Respublikasi gidrogeologiya-melioratsiya ekspeditsiyasi. Yer osti suvlarining mineralizatsiya darajasi to‘g‘risida ma’lumotlar, 1991-2025 yy. – Nukus, 2025.

5. Qoraqalpog‘iston Respublikasi suv xo‘jaligi boshqarmasi. Sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi bo‘yicha ma’lumot, 2025-yil 1-oktabr holatiga. – Nukus, 2025.

6. UNDP/UNEP. Aral Sea Basin: Environmental and Socio-economic Assessment. – Tashkent, 2021.

7. Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование. – Москва: «Высшая школа», 1991.

8. Раҳимов У.Х. Орол бўйи минтақасида қишлоқ хўжалигини ривожлантиришнинг ҳудудий хусусиятлари. – Тошкент: «Фан», 2020.

9. Реймерс Н.Ф. Природопользование: словарь-справочник. – Москва: «Мысль», 1990.