DANGʻARA TUMANI HUDUDIDA ANTROPOGEN OMILLAR TAʼSIRIDA ShAKLLANAYOTGAN GEOEKOLOGIK VAZIYAT

Mualliflar

  • Usmonov Islomjon Salimjon oʻgʻli

    Fargʻona viloyati Qoʻqon shaxar 14-umumiy oʻrta taʼlim maktabi

Kalit soʻzlar: Dangʻara tumani, antropogen omillar, geoekologik vaziyat

Annotatsiya

Maqolada Dangʻara tumani hududida antropogen omillar taʼsirida shakllanayotgan geoekologik vaziyat tahlil qilingan. Tadqiqotda aholi joylashuvi va zichligi, yer resurslaridan foydalanish, tuproq qoplamining shoʻrlanish darajasi hamda yer osti suvlari sathining oʻzgarishi asosiy geoekologik indikatorlar sifatida baholangan.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Abakumov E., Yuldashev G., Mirzayev U., Isagaliev M., Sotiboldieva G., Makhramhujaev S., Mamajonov I., Azimov Z., Sulaymonov O., Askarov K. et al. The Current State of Irrigated Soils in the Central Fergana Desert under the Effect of Anthropogenic Factors // Geosciences. 2023. Vol. 13, № 3.

2. Akramkhanov A., Vlek P. L. G. The assessment of spatial distribution of soil salinity risk using neural network. // Environmental Monitoring and Assessment. 2012. Vol. 184. – P. 2475-2485.

3. Boukich O., Ben-Tahar R., Brahmi M., Alzain M. N., Noman O., Shahat A. A., El Guerrouj B., Smiri Y. Assessment of groundwater quality for irrigation using a new customized irrigation water quality index // Journal of Hydrology: Regional Studies. 2025. Vol. 59. Article 102346.

4. Dangʻara tumanida 2025-2026-yillar bahor holatiga tuproq shoʻrlanishi boʻyicha maʼlumotlar: Tuproq.xlsx [Elektron resurs]. - Foydalanuvchi taqdim etgan Excel fayli. 2026.

5. Dangʻara tumanida aholi va qishloq xoʻjaligini roʻyxatga olish tashkiliy rejasining asosiy koʻrsatkichlari: Aholi.xlsx [Elektron resurs]. - Foydalanuvchi taqdim etgan Excel fayli. 2025.

6. Fargʻona viloyati statistika boshqarmasi. Dangʻara tumanida doimiy aholi soni 182 654 kishiga yetdi? [Elektron resurs]. 2025.

7. Jia H., Qian H. Groundwater nitrate response to hydrogeological conditions and socioeconomic load in an agriculture dominated area // Scientific Reports. 2025. Vol. 15. Article 2034.

8. Kenjabaev S., Frede H. G., Begmatov I. Irrigation Infrastructure in Fergana Today: Ecological Implications – Economic Necessities // Cotton, Water, Salts and Soums / ed. by I.Rudenko, J.P.A.Lamers. Dordrecht: Springer, 2015. – P. 195-216.

9. Kronvang B., Wendland F., Kovar K., Fraters D. Land Use and Water Quality. // Water. 2020. Vol. 12, № 9. Article 2412.

10. Nikanorova A. D., Milanova E. V., Dronin N. M., Telnova N. O. Estimation of Water Deficit under Climate Change and Irrigation Conditions in the Fergana Valley of Central Asia. // Arid Ecosystems. 2016. Vol. 6, № 4. – P. 260-267.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Doimiy aholi soni va aholi zichligi boʻyicha maʼlumotlar [Elektron resurs]. 2026.

12. Tromboni F., Dilts T. E., Null S. E., Lohani S., Ngor P. B., Soum S., Hogan Z. S., Chandra S. Changing Land Use and Population Density Are Degrading Water Quality in the Lower Mekong Basin. // Water. 2021. Vol. 13, № 14. Article 1948.

13. Turdaliev A., Askarov K., Abakumov E., Makhkamov E., Rahmatullayev G., Mamajonov G., Akhmadjonov A., Axunov A. Biogeochemical State of Salinized Irrigated Soils of Central Fergana (Uzbekistan, Central Asia). // Applied Sciences. 2023. Vol. 13, № 10. – Article 6188.

14. Yer osti suvlari boʻyicha 2015-2026 yillar kuzatuv quduqlari maʼlumotlari: Yer osti suvlari.xlsx [Elektron resurs]. – Foydalanuvchi taqdim etgan Excel fayli. 2026.