A.BAYTURSUN OʻGʻLIGA QADAR QOZOQ GRAMMATIK TERMINOLOGIYASINING ShAKLLANISh XUSUSIYATLARI

Mualliflar

  • Karbozova Bulbul Davletkhanovna

    K.I.Satpayev nomidagi Qozogʻiston Milliy tadqiqot texnika universiteti

  • Kambarova Bekzat Gabitovna

    Davlat tilini rivojlantirish instituti

Kalit so‘zlar: qozoq terminologiyasi, grammatik terminlar, XX asr boshi, termin yaratish, milliy ilmiy til, ruscha-qozoqcha lug‘atlar, jadid ma’rifatchiligi

Annotatsiya

Maqolada XX asr boshlarida qozoq grammatik terminologiyasining shakllanishi uchun dastlabki shart-sharoitlar va uning tarixiy-lingvistik xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot davomida ilk ruscha-qozoqcha lug‘atlar va o‘quv qo‘llanmalaridagi terminlarning ko‘pvariantliligi, ko‘pqatlamli lingvistik tabiati hamda orfografik beqarorligi tahlil qilindi. Shuningdek, arab grammatik an’anasi, rus missionerlik lingvistikasi va jadid ma’rifatchiligining qozoq termin yaratish jarayoniga ta’siri yoritildi. Natijada Baitursynulygacha bo‘lgan davr qozoq ilmiy terminologiyasining prateoretik, o‘tish bosqichi sifatida baholandi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Ilminsky N. I. Materials for the Study of the Kirghiz Dialect (Kazakh-Russian Dictionary). – Kazan: University Press, 1861.

2. Syzdyqova R. The History of the Kazakh Literary Language (XV–XIX Centuries). Collected Works (Multi-volume edition). – Almaty: «El-shesheire», 2014.

3. Aitbayuly Ö. Issues of Terminology in Kazakh Linguistics. – Almaty: «Abzal-ai», 2013.

4. Qurmanbayuly,Sh. Alash and Terminology Studies. – Almaty: «El-shesheire», 2008.