SUGʻORISh IShLARIDA SUV TA’MINOTINI OPTIMALLAShTIRISh UChUN NOQAT’IY KONTROLLER IShLAB ChIQISh

Mualliflar

Kalit so‘zlar: MATLAB/Simulink, noaniq mantiq, suv ta’minotini optimallashtirish, noaniq kontroller, sugʻorishni boshqarish, Mamdani algoritmi, qishloq xoʻjaligi

Annotatsiya

Maqolada Markaziy Osiyo, jumladan Oʻzbekistonning suv tanqis mintaqalarida noaniq mantiqqa asoslangan sugʻorishni boshqarish tizimi qishloq xoʻjaligi sugʻorish ishlarida suv ta’minotini optimallashtirish uchun taklif qilingan. Taklif etilayotgan tizim sugʻorishni boshqarishdagi havo harorati, tuproq namligi, quyosh nurlanishi, shamol tezligi va suv bugʻlanishidan iborat beshta asosiy agrometeorologik parametrlarni birlashtiradi. Taklif etilgan yondashuv atrof muhitga moslashuvchan va sugʻorishni optimal boshqarish imkonini beradi, bu esa uni iqlim parametrlarining noaniqligi va oʻzgaruvchanligi sharoitida qoʻllash imkonini beradi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. FAO (2020). The State of Food and Agriculture 2020. FAO, Rome. DOI: 10.4060/cb1447en

2. Abdullaev I., Molden D. Spatial and temporal variability of water productivity in the Syr Darya Basin, Central Asia. // Water Resources Research, 40(8), 2004.

3. Pereira L.S., Oweis T., Zairi A. Irrigation management under water scarcity. // Agricultural Water Management, 57(3), 2002. – P. 175-206.

4. Gleick P.H. Global freshwater resources: soft-path solutions for the 21st century. // Science, 302(5650), 2003. – P. 1524-1528.

5. Zadeh L.A. Fuzzy sets. // Information and Control, 8(3), 1965. – P. 338-353.

6. Ross T.J. Fuzzy Logic with Engineering Applications (3rd ed.). – Wiley, Chichester, 2010

7. Mamdani E.H., Assilian S. An experiment in linguistic synthesis with a fuzzy logic controller. // International Journal of Man-Machine Studies, 7(1), 1975. – P. 1-13.