QARAQALPAQ TILINDE INGLIS TILINDEGI IT-TERMINLERDIŃ BEYIMLESIWI: MORFOLOGIYALÍQ HÁM FONETIKALÍQ ÓZGEShELIKLERI

Mualliflar

  • Keunimjaeva M.O.

    Ájiniyaz atındaǵı Nòkis mámleketlik pedagogikalıq institutı

Kalit so‘zlar: qoraqalpoq tili, ingliz tili, IT-terminologiya, o‘zlashtirish, so‘z yasash, transkripsiya, transliteratsiya, affiksatsiya, abbreviatura

Annotatsiya

Maqolada ingliz tilining global hukmronligi sharoitida qoraqalpoq tilida axborot texnologiyalari (IT) sohasi atamalarining moslashuvi va so‘z yasash jarayonlari ko‘rib chiqilgan. Kontrast tahlil asosida qoraqalpoq va ingliz tillarida so‘z yasash modellarining o‘ziga xosligi, o‘zlashtirishning asosiy mexanizmlari (transkripsiya, transliteraciya) aniqlanadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, chuqur tipologik xususiyatlarga (agglyutinativ va analitik struktura) qaramasdan, ikkala til ham kompoziciya va affiksaciya kabi universal nominaciya strategiyalarini o‘zlarining lingvistik tizimlariga moslashtirib, yangi leksika yaratishda yuqori salohiyatni namoyon etadi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Aytmuratov A.M., Qaraqalpaq tilindegi sanlı texnologiyalarǵa baylanıslı atamalar. Fil. fan. nom. diss. – Nókis: 2025.

2. Dáwletov A., Dáwletov M., Qudaybergenov M. Házirgi qaraqalpaq ádebiy tili. Morfemika. Morfonologiya. Sóz jasalıw. Morfologiya. –Nókis: «Bilim», 2010.

3. Murtazaeva G. Jay kompyuter terminleri. // Академические исследования в современной науке. 4(4), 2025. – С. 111-117.

4. Patullaeva G.S. Qaraqalpaq tilindegi sóz jasaliw: Oqıw qollanba. – Tashkent: «Tafakkur avlodi», 2020.

5. Баскаков Н.А. Каракалпакский язык. II. Фонетика и морфология. Часть I (Части речи и словообразования). – Москва: Издательство АН СССР, 1952.

6. Кадирбекова Д.Х. Инглиз ва ўзбек тилларида ахборот технологиялари терминологиясининг лингвистик хусусиятлари. / Linguistic Pecularities of IT Terminology in English and Uzbek Languages. –Toshkent: «Fan va texnologiya», 2016.

7. Комиссаров В.Н. Теория перевода (лингвистические аспекты): учеб. для ин-тов и фак. иностр. яз. – Москва: «Высшая школа», 1990.