MAXMUD QASHQARIYDIŃ «DEVONU LUǴAT AT-TÚRK» SÓZLIGINDE KELGEN BAZÍ GLYUTTONIMLERDIŃ QARAQALPAQ TILINE QATNASÍ HÁM LINGVOKULTUROLOGIYASÍ

Mualliflar

  • Nurlıbekova G.M.

    Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz image/svg+xml

Kalit so‘zlar: madaniyat, non, tergi, dasturxon, DLT, e’tiqod, lingvokulturologiya, glyuttonim, qoraqalpoq tili, millat madaniyati

Annotatsiya

Bu maqolada qoraqalpoq tili leksik qatlamida uchraydigan ba’zi glyuttonimlar o‘z zamonasining va hozirgi kunning eng bebaho asari hisoblanadigan Devanu lug‘at at-turkda kelgan glyuttonimlar bilan birga o‘rganiladi. Keltirilgan so‘zlarning XI asrdagi mohiyati va hozirgi zamondagi mohiyati ochiladi, gastronomik atamalarni lingvokulturologik jihatdan o‘rganish tarixda qolib ketgan ko‘plab madaniyatlarni kashf etish usuli sifatida ko‘riladi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Арутюнова Н.Д. Язык и мир человека. -М.: 1999.

2. Бархударов Л. С. Язык и перевод. -М.: «Международные отношения», 1975. –С.239.

3. Бенвенист Э. Общая линвистика. -М.: «Прогресс», 1974. –С.448.

4. Болдырев Н.Н. Концепт и значение слова. // Методологические проблемы когнитивной лингвистики. –Воронеж: 2001. – С. 26.

5. Бултыгина Т.В., Шмелов А.Д. Языковая концептуализация мира: (на материале рус. Грамматики). –М.: Шк. «Мастера рус. Культуры», 1997. –С. 574.

6. Воркачев С. Г. Концепт счастья в русском языковом сознании: опыт лингвокультурологического анализа. Краснодар: Издво КубГТУ, 2002. –С.142.

7. Кубрякова Е.С. Концепт. Краткий словарь когнитивнх терминов. -М.: Изд. МГУ, 1996. –С.35.

8. Kdirbaeva G.K. Tilshunoslik makro-aspektlari: Lingvomadaniyotshunoslik va kognitiv tilshunoslik: Monografiya.

9. Лихачев Д.С. Концептосфера русского языка. // Известия АН СССР. Сер. Лит. И яз. 1993. Т. 52, №1. –С 5. ; Кубрякoва Е.С. Об установках когнитивной науки и актуальных проблемах когнитивной лингвистики. Вопросы когнитивной лингвистики. –М.: Институт языкознания РАН, 2004. №1.

10. Маслова B.A. Лингвокультурология. -M.: 2001. –С. 41.

11. Usenova G.A. «Mother/Ana» konsepti identifikatorlarining lisoniy-madaniy xususiyatlari (ingliz va qoraqalpoq tillari misolida): filol.fan. fals. d-ri (PhD) … diss. avtoref. –Nukus: 2021. 54-b.

12. Попова З.Д., Стернин И.А. Язык и национальная картина мира. –Воронеж: 2007. –С.16.

13. Qaraqalpaq folkori, kóp tomliq 88-10 tomlar. –Nókıs: «Ilim» , 2015. 13, 33-b.

14. Радбиль Т. Б. Основы изучения языкового менталитета. -М.: «Наука», «Флинта», 2010. –С. 325.

15. Степанов Ю. С. Константы: словарь русской культуры. -М.: Академический проект, 2001. –С.990.

16. Шмелов А.Д. Русская языковая модель мира. Материалы к словарю. –М.: Языки славянской культуры, 2002. –С.224.