ЎЗБЕК-ҚОЗОҚ ДИАЛЕКТАЛ ФРАЗЕМАЛАРИНИНГ ТАРКИБИЙ ХУСУСИЯТЛАРИ

Mualliflar

  • Сайфуллаев Б.Н.

    Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат Ўзбек тили ва адабиёти университети

Kalit so‘zlar: frazeologiya, lug‘at, semantika, dialekt, ibora, paradigma, komponent

Annotatsiya

Фразеология туркий тиллар, шу жумладан, ўзбек ва қозоқ тилшунослигида адабий тил нуқтаи назардан етарли даражада ўрганилган, лекин диалектал фразеология, айниқса, диалектал фразеологиянинг туркий тиллари шеваларида қўлланиши қиёсий планда ўрганилган эмас. Ушбу муаммо тақдим этилаётган мақолада ўзбек ва қозоқ тилларининг Юқори Чирчиқ туманидаги ўзбек ва қозоқ шеваларида қўлланиши мисолида ўрганиш тажриба қилинмоқда. Унда ўзбек ва қозоқ тиллари шеваларидаги фраземаларнинг ўрганилиши, диалектал фраземаларнинг таркиби, адабий тилдан фарқ қиладиган хусусиятлари, уларда сўз танлаш масаласи ёритилган.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Абдуллаев Ш.Д. Таржима асарларида фразеологизмлар семантикаси (Т.Қайипбергенов асарларининг ўзбекча таржимаси асосида): Филол.фан.ном....дисс.автореф. –Тошкент: 2006.

2. Ashirboev S. O‘zbek dialektologiyasi. - Toshkent: «Nodirabegim», 2021.

3. Болғанбаев А., Қалиев Ғ. Ҳозирги қозоқ тилининг лексикологияси ва фразеологияси. – Алмата: 2003.

4. Виноградов В.В. Об основных типах фразелогических единиц в русском языке. // В.В. Лексикология и лексикография: Избр. труды. -М.: 1986.

5. Йўлдошев Б. Ўзбек фразелогияси ва фразеографиясининг шаклланиши ҳамда тараққиёти. –Самарқанд: 2013.

6. Кеңесбаев I. Қазақ тiлiнiң фразеологиялық сөздiгi. -Алматы:...., 1977.

7. Маматов А., Болтаева Б. Фразеологик бирликларнинг семантик-прагматик тадқиқи. Монография. –Т.: «Наврўз», 2019.

8. Маматов А.Э. Ўзбек тили фразелогизмларининг шаклланиши масалалари: Филол.фан.ном...дисс.автореф. –Т.: 2000.

9. Рахматуллаев Ш. Лексикология билан фразеология. //Ҳозирги ўзбек адабий тили. –Тошкент: 1992, 59-б.

10. Рахматуллаев Ш. Ўзбек фразеологиясининг баъзи масалалари. – Тошкент: «Фан», 1966.

11. Смағулова Г. Фразеологизмдердің варианттылығы. – Алматы: «Санат», 1996.

12. Туркистон аҳолиси тилининг хусусиятлари. фил.ном.канд... автореф.: 10.02.02. – Алмата: 2003. 26-б.

13. Ҳожиев А., Бегматов Е. Ҳозирги ўзбек тили ва уни ўрганишнинг актуал масалалари. Ўзбек адабиёти, 1992.