КАТТА ОРОЛ ДЕНГИЗИНИНГ ҒАРБИЙ ЧУҚУР СУВЛИ ҚИСМИДАГИ РАПА ВА ТУПРОҚЛАРНИНГ ТУЗ ТАРКИБИНИ ЎЗГАРИШ ДИНАМИКАСИНИ ЎРГАНИШ - Реймов, Каржаубай Даулетбаевич; Эркаев, Актам Улашевич; Реймов, Ахмед Мамбеткаримович; Кучаров, Бахрам Хайриевич; Туремуратова, Альфия Шарибаевна (SCIENCE and SOCIETY, 2026)
Мақолада Орол денгизи қуриган тубининг шўрланган тупроқлари ва қумларининг физик-кимёвий хоссаларини ўрганиш маълуматларини келтирилган. Намуналардаги туз миқдори 8% дан ошмаслиги ва хлорид-сульфат, яъни ўртача шўр эканлиги аниқланди. Тузларнинг асосий компоненти натрий хлориддир. Шўрланган тўпроқлар (ШТ) ва ҳаракатланувчи қумларнинг (ҲҚ) элементлар таркиби ва микрографиги ҳам SEM таҳлили ёрдамида ўрганилди. Аниқланишича, ҳаракатланувчи кумларда (А-1 ва А-2 намуналари) Si ва Fe 1,22-2,29% ва 1,2-1,5% шўрланган тупроқларга қараганда юқори ва 18,58 ни ташқил қилади; 14.51 ва 2.53; мос равишда 1,17%.
Keywords: Орол денгизи; тупроқ; қум; натрий хлорид ва сулфатлар; ионли; элементлар ва фракцияли таркиби; шўрлиги