ТАРИЙХЫЙ ҚОСЫҚЛАРДА ТАРИЙХЫЙ ҲАҚЫЙҚАТЛЫҚ (Тарийхый қосықларда Хорезм журты темасы мысалында) - Қанаатов, Е.Е. (SCIENCE and SOCIETY, 2020)
Мақолада XIII асрнинг биринчи чорагида Чингизхон лашкарларининг истилоси туфайли вайрон бўлган Хоразм юртидан Бойсунга қараб кўчган қорақалпоқлар тўғрисида маълумот берилади. Ушбу даврга оид тарихда қорақалпоқларнинг турмуши тўғрисида маълумотлар кам. Аммо халқ оғзида сақланиб қолган фольклор асарлари, жумладан тарихий қўшиқлар бу борада анча бой тарихий манба вазифасини бажаради. “Бойсунга” номли қўшиқ бундан қарийб 800 йил аввал яратилган. Чингизхон 1221 йилда Хоразм давлати пойтахти Гурганж (Урганч)ни босиб олиб, буюк шаҳарни сув остида қолдирди. Ҳудудда ирригацион тизим издан чиқади ва халқ бошқа жойларга кўчишга мажбур бўлади. Орадан шунча йиллар ўтган бўлса ҳам қўшиқ бугунги кунга қадар яхши сақланиб келган.