ТАРИЙХЫЙ ҚОСЫҚЛАРДА АТА ЖУРТЫ ТҮРКИСТАН ТЕМАСЫ - Қанаатов, Е.Е. (SCIENCE and SOCIETY, 2020)
Мақолада қорақалпоқларнинг XVI аср охирларида Эдил-Жайиқ дарёлари бўйидан кўчиб ота юрти Туркистонда яшаганлиги ва шу даврларда халқнинг бошидан кечган воқеалар сўз этилади. Қорақалпоқ халқи ўз тарихида кўп қийинчиликларни бошдан кечирган. XIII асрда Чингизхон Хоразмни босиб олгандан кейин, Турон пасттекислигида истиқомат қиладиган қорақалпоқларнинг аксарият қисми Қрим, Ўрол тоғларига, Эдил-Жайиқ бўйларига кўчади. У ерлерда ҳам доимий яшай олмай Туркистонга кўчади. Тинимсиз душман юришлари бу ерда ҳам уларнинг кўп қолишига имкон бермайди. Қолмоқлар истилосидан кейин қорақалпоқлар иккига бўлиниб кетади ва юқори қорақалпоқлар Фарғона водийси томонга, қуйи қорақалпоқлар Сирдарёнинг қуйи оқимига қараб кўчади. Мақолада ана шундай тарихий воқеалар асосида пайдо бўлган тарихий қўшиқлар таҳлил қилинади.