ҲАКИМ ТЕРМИЗИЙНИНГ ТАБИАТ ЎЗГАРИШЛАРИНИНГ ИНСОН РУҲИЯТИГА ТАЪСИРИ ХУСУСИДАГИ ҚАРАШЛАРИ - Қодирова, А.Б. (SCIENCE and SOCIETY, 2020)
Ал-Ҳаким ат-Термизий умрининг охирларида илми қол – дунёвий илмлар билан ҳам жиддий шуғулланган. Аллома бу соҳадаги тадқиқотларида ҳам тасаввуф ғоялари ва ақидаларига амал қилган: моддий олам руҳий оламнинг маҳсули, жилваланиши, яъни моддий олам руҳий оламнинг мавжудлигини тасдиқловчи ашёлар, шакллар, илми қол, илми ҳол билан узвий боғлиқ, у руҳий оламни – моҳиятини англамоқ, маърифатни эгалламоқ, ҳақиқатга эришмоқ учун моддият (табиат, жамият, ҳайвонот, наботот кабилар)ни ўрганиш, билиш зарур, бу жараён айни замонда, инсон билан Аллоҳ ўртасидаги ҳижоб (тўсиқ)ни олиб ташлаш, инсонни руҳий оламга йўналтиришга имкон берадиган восита ҳамдир, деб тушунади.