QARNOBChO‘L LANDShAFTLARINING GEOEKOLOGIK HOLATI VA UNGA TA’SIR ETUVChI OMILLAR

Mualliflar

  • Ochilov Sanjar Zokir o‘g‘li

    Guliston universiteti image/svg+xml

  • Abbasov Subxon Burxonovich

    Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti image/svg+xml

Калит сўзлар: Qarnobcho‘l, geoekologiya, landshaft, cho‘llanish, tuproq sho‘rlanishi, yaylov degradatsiyasi, iqlim o‘zgarishi, shamol eroziyasi, antropogen omillar

Аннотация

Maqolada Qarnobcho‘l landshaftlarining geoekologik holati va unga ta’sir etuvchi tabiiy hamda antropogen omillar tahlil qilingan. Tadqiqotda hududning iqlimiy xususiyatlari, tuproq qoplami, o‘simliklar dunyosi hamda yaylovlardan foydalanish darajasi ilmiy manbalar asosida o‘rganildi. Shuningdek, shamol eroziyasi, tuproq sho‘rlanishi, cho‘llanish jarayonlari va antropogen bosimning landshaftlar barqarorligiga ta’siri yoritildi. Natijalar Qarnobcho‘l hududida so‘nggi yillarda geoekologik muvozanatning buzilishi kuchayib borayotganini ko‘rsatadi. Iqlim o‘zgarishi va xo‘jalik faoliyatining ortishi landshaft degradatsiyasini tezlashtiruvchi asosiy omillar sifatida aniqlangan.

Фойдаланилган адабиётлар

1. Коровин Ю.П. Растительность Средней Азии и Южного Казахстана. – Ташкент: «ФАН», 1961.

2. Лобова Е.В. Почвы Узбекистана. – Ташкент: Издательство Академии наук УзССР, 1960.

3. Сафонова Л.И. Почвы пустынных территорий Узбекистана и их мелиоративная оценка. – Ташкент: «ФАН», 1977.

4. Dubovyk O., Menz G., Conrad C., Kan E., Machwitz M., Khamzina A. Spatio-temporal analyses of cropland degradation in the irrigated lowlands of Uzbekistan using remote sensing and logistic regression modeling. Environmental Monitoring and Assessment. – 2013. – Vol. 185(6). – P. 4775–4790.

5. Ochilov S.Z. Qarnob cho‘l landshaftlari tuproqlari. Science and Research. 2025. №4. 112–119-b.

6. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Climate Change 2023: Synthesis Report. Geneva: IPCC, 2023.

7. United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD). Global Land Outlook. Second Edition. Bonn: UNCCD, 2022.

8. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). The State of the World's Land and Water Resources for Food and Agriculture (SOLAW 2021). Rome: FAO, 2021.

9. World Meteorological Organization (WMO). State of the Global Climate 2023. Geneva: WMO, 2024.

10. O‘zbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmati markazi (O‘zgidromet). O‘zbekiston Respublikasida iqlim o‘zgarishi bo‘yicha milliy axborot. –Toshkent: 2023.