ЛАЗЕРНАЯ МОДИФИКАЦИЯ БАЗАЛЬТОВЫХ ТЕКСТИЛЬНЫХ МАТЕРИАЛОВ ДЛЯ ФУНКЦИОНАЛЬНЫХ ПРИМЕНЕНИЙ В ЛЁГКОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ

Mualliflar

  • Маркевич Мария Ивановна

    Физико-технический институт Национальной академии наук Беларуси

  • Асанов Дауранбек Жадигерович

    AJINIYOZ NOMIDAGI NUKUS DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI image/svg+xml

Калит сўзлар: лазер билан ишлов бериш, базалт толалар, тоқимачилик материаллари, сирт морфологияси, термофизик бузилиш, енгил саноат

Аннотация

Мақолада бошқариладиган модификациялаш режимларини ишлаб чиқиш учун ТБК-100 базалт матосига лазер нурланишининг таъсири ўрганилди. Ишлов бериш 60-240 Дж энергия сарфи ва белгиланган экспозиция вақти билан амалга оширилди. Намуналарнинг сирт морфологияси ва элемент таркиби сканерловчи электрон микроскопия ва энергодисперсион микротаҳлил усуллари ёрдамида ўрганилди. Энергия киритишнинг чегаравий қийматидан ошганда толаларнинг эриши ва диаметри тахминан 450 мкм бўлган тешикларнинг ҳосил бўлиши кузатилди; бузилиш жараёни термофизик характерга эга экани аниқланди. Базалт матоларни лазер ёрдамида перфорациялаш орқали ўтказувчанлиги бошқариладиган функционал материаллар олиш истиқболлари кўрсатиб берилди.

Фойдаланилган адабиётлар

1. Давыдова И.Ф., Ковун Н.С., Шведов Е.П. Базальтопластики для работ при повышенных температурах. // Все материалы. Энциклопедический справочник. – ВИАМ. №6, 2012.

2. Отмахов В.И., Варламов Н.В., Мананков А.Н., Лапова Т.В. Физико-химические исследования тектитов в интересах космического мониторинга. // Известия томского политехнического университета. Т. 309, №5, 2006. – С. 40-44.

3. Ates A.O., Durmuş G., Ilki A. Tensile and flexural behaviors of basalt textile reinforced sprayed glass fiber mortar composites. // Materials. Т. 16, №12, 2023. – P. 4251.

4. Tugan A., Durur G., Hasçelik B. Investigation of performance characteristics of carbon, glass, basalt hybrid woven fabrics. // Journal of Textiles and Engineer. Т.32, №138, 2025. – P. 116-127.

5. Vashishtha A., Sharma D. Mechanical performance of basalt and glass woven composites. // Tekstil ve Mühendis. Т. 31, №134, 2024. – P. 88-98.

6. Казакова М.Н., Эминов А.А., Шокосимов И.К. Химико-минералогическое исследование базальта и серпентина для получения минерального волокна. // Стекло и керамика. №4, 2023. – С. 40-45.

7. Матчонова Н.Н. Структура базальтового волокна. // Замонавий тадқиқотлар, инновациялар, техника ва технологияларнинг долзарб муаммолари ва ривожланиш тенденциялари. №1, 2022. – С. 112-116.

8. Абдиев Ю.А., Сафаров О.М. Базальтовое волокно: основные понятия и области применения. // Web of Scientist: International Scientific Research Journal, Т. 3, №5, 2022. – P. 77-83.

9. Markevich M.I., Kamalov A.B., Asanov D.J., Esbergenov D.M., Kazakbaeva M.A. East Eur. J. Phys. 2, 394, 2024.

10. Анисович А.Г., Маркевич М.И., Журавлева В.И., Асанов Д.Ж., Камалов А.Б. Диагностика наночастиц, полученных методом лазерной абляции. // Научно-практический журнал. Неразрушающий контроль и диагностика. №1, 2022. – С. 12-16.

11. Ласковнев А.П., Маркевич М.И., Малышко А.Н., Журавлева В.И., Асанов Д.Ж. Абляционное формирование наночастиц в водной среде из мишени силумина. // Электроника плюс. Научно-практическое издание: №1, 2022. – С. 49-52.