МАТЕРИАЛЫ АМУДАРЬИНСКОЙ ЭКСПЕДИЦИИ В НАУЧНОЙ ЛИТЕРАТУРЕ ПО ИСТОРИИ НАРОДОВ ЮЖНОГО ПРИАРАЛЬЯ (На основе опубликованной научной литературы в период независимости РУз)

Mualliflar

  • Тасполатова Гулжахан Еденбаевна

    Каракалпакский научно-исследовательский институт гуманитарных наук Каракалпакского отделения АН РУз

Калит сўзлар: Жанубий Оролбўйи, Ўриндарё экспедицияси, Амударё экспедицияси, қорақалпоқлар

Аннотация

Мақолада Ўзбекистон Республикасида мустақиллик йилларида Амударё илмий экспедитцияси материалларидан фойдаланган ҳолда ёзилган илмий ишлар тасвирланади. Чор Россияси ҳукуматининг ўлкага йўллаган экспедициясининг натижалари бизга бундан 150 йил аввалги қорақалпоқлар тарихини, уларнинг ва қўшни халқларнинг ўлкадаги яшаш шароитлари ва шуғулланган касб-кори ҳақида аниқ маълумотларни олишимизга ёрдам бериши билан қимматли ҳисобланади. Шу боисдан Амударё экспедицияси материалларини келажакда батафсил ва чуқур тадқиқ қилиш Қорақалпоғистон тарихининг долзарб муаммоларидан бири ҳисобланади.

Фойдаланилган адабиётлар

1. https://lex.uz/ru/docs/3251703

2. Джумашев А., Нуржанов С., Уразова Л., Таджиева Р. Қарақалпақстан тарийхы (1991-2015-жыллар). – Нөкис: «Илим», 2018.

3. Қыпшақ Ережеп бий, Аға-баба. – Нөкис: “Әрман” газетасының китапханасы. 1992. 11-12-б.

4. Әмиўдәрья областының қысқаша баянламасы. Риза-кули МЫРЗА. // «Әмиўдәрья», 2/1992.

5. Карлыбаев М. История народного образования в Каракалпаки в XIX начале XX веков. Автореф.дис. на соис. уч. ст. к.и.н. – Нөкис: 1995.

6. Ахметов Т., Юсупов О. Жанубий Орол буйлари Россия тарихшунослигида. (XIX асрнинг биринчи ярми). // «Илим ҳәм жәмийет», №3-4, 2009. 62-б.

7. Сейдаметова Г., Юсупов О. Хўжа эли – карвон йўллари гузари. // «Илим ҳәм жәмийет», №1-2, 2011. 50-б.

8. Юсупов О. «Бозатаў»дың альтернатив тарийхы: дереклер, изертлеўлер ҳәм машқалалар. // «Илим ҳәм жәмийет», №3-4, 2012. 47-48-b.

9. Утемисов А. Қарақалпақлардың балышылыққа байланислы транспорт қураллары тарийхынан. // «Илим ҳәм жәмийет», №3-4, 2012. 49-б.

10. Қудияров А. Шымбай тарыйхы ҳаққында. – Нөкис: ҚМУ, 2013.

11. Курбанова З. История изучения традиционной одежды каракалпаков. // Вестник. Нукус. 20151. 50-б.

12. Сулайманов С. Орол денгизи ва Амударьё сув йўллари тарихи. (XIX асрнинг 70 йиллари – XX асрнинг 80-йилларининг биринчи ярми). Монография / Сулайманов С. – Нукус: «LESSON PRESS» nashriyoti, 2022.

13. Сейдаметова Г., Шамуратова Б. Каракалпаки в источниках последней четверти XIX – первой четверти XХ вв. // Образование и инновационные исследования, 2023, №2.

14. Жоллыбеков Б. Әмиўдәрьяға илимий экспедиция – 1874. – Нөкис: «Қарақалпақстан», 2023.

15. Khakimova S. History of hydrographical researches on the Amu darya in the XIXth century. // ISJ Theoretical & Applied Science, 2020, 05(85). – P. 927-934.

16. Ҳайит Б. Туркистон Россия ва Хитой оралиғида. Таржимон: Б.Исабек-Ўрдабекли. Тақризчилар: Н.Каримов ва бошқ. Масъул муҳаррир: Қ.Ражабов. – Тошкент: «Янги аср авлоди», 2023.

17. Sheripov U. Study of irrigation works and water problems in the khiva khanate during the rule of the russian empire. // O‘zMU, Oriental Journal of History, Politics and Law. Vol. 4 No. 06 (2024): 04, issue 06, 2024. – P. 329-330.

18. Абатов А.Р. Академик Сабир Камаловнинг сиёсий ва жамоат фаолиятининг қорақалпоғистон тарихидаги ўрни. // Zenodo, 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.18090152

19. Абатов А.Р. Қарақалпақ фольклоры – Академик Сабыр Камалов илимий излениўлериниң тийкарғы дереги сыпатында. // Zenodo, 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.17268182