ГИЛЛИ МИНЕРАЛЛАРИНИНГ ПУЦЦОЛАН ФАОЛЛИГИГА ТЕРМИК ИШЛОВ БЕРИШНИНГ ТАЪСИРИ

Mualliflar

  • Кабулова Лола Балтамуратовна

    AJINIYOZ NOMIDAGI NUKUS DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI image/svg+xml

  • Темирбаева Журсинай Муратбай қизи

    Нукус давлат техника университети

Калит сўзлар: цемент, гилли минераллари, каолинит, монтмориллонит, туффит, иссиқлик фаоллашуви, пуццалон фаоллиги

Аннотация

Мақолада цемент саноати учун қизиқиш уйғотадиган гил минералларининг пуццолан фаоллигига иссиқлик ишлов беришининг таъсири ўрганилган. Гил жинсларининг асосий минералларининг тузилиши ва хоссалари таҳлил қилинган, иссиқлик фаоллашуви механизмлари ва иситиш жараёнида минералогик фазаларнинг ўзгариши баён этилган. Пуццолан фаоллигини баҳолаш усуллари, шу жумладан тўғридан-тўғри ва билвосита усуллар кўриб чиқилган. Каолинит ва монтмориллонит гуруҳларига мансуб минераллар, шунингдек, опокасимон туффит жинсларига алоҳида эътибор қаратилган бўлиб, улар термик ишловдан сўнг энг юқори реакцион фаолликни намоён этади. Термик фаоллаштирилган гил жинисларини кам клинкерли цемент таркибида қўллашнинг мақсадга мувофиқлиги ва бу усул CO2 чиқиндиларини камайтиришга имкон бериши ҳақида хулосалар чиқарилган.

Фойдаланилган адабиётлар

1. Scrivener K., John V.M., Gartner E. Eco-efficient cements: Potential, economically viable solutions. // Cement and Concrete Research, 2018, vol. 114. – P. 2-26.

2. ASTM C125-22. Standard Terminology Relating to Concrete and Concrete Aggregates. ASTM International, 2022.

3. Gartner E.M., Sui T. Alternative cementitious materials for sustainable construction. // Cement and Concrete Research. 2018. vol. 114. – P. 27-45.

4. Grim R.E. Clay Mineralogy. McGraw-Hill, – New York: 1968.

5. Garg A., Skibsted J. NMR study of calcined montmorillonite and pozzolanic activity. // Cement and Concrete Research. 2010. 40(1). – P. 85-91.

6. Murray H.H. Applied Clay Mineralogy. Elsevier, Amsterdam. 2007.

7. Кабулова Л. и др. Термообработанный туффит – как гидравлическая добавка для портландцемента. // Евразийский журнал инженерных наук и технологий. 2022, № 3. – P. 24-28.

8. ГОСТ 6269-54. Цементы. Методы определения пуццолановой активности.