«АЛ-КАВАНИН АЛ-КУЛЛИЯ ЛИ-ДАБТ АЛ-ЛУҒАТ АТ-ТҮРКИЙА» ЕСТЕЛИГИ

Mualliflar

Калит сўзлар: XIII-XV асрлар, луғатлар, Ал-каванин ал-куллия ли-дабт ал-луғат ат-түркийа, туркий тил

Аннотация

Мақолада XV аср бошида ёзилган қипчоқ-оғуз ёдгорликларидан бири – «Ал-каванин ал-куллия ли-дабт ал-луғат ат-түркийа» асари тадқиқ қилинган. Ёдгорликнинг қўлёзма нусқаси, кўлами, тадқиқ қилиниш масаласига алоҳида эътибор қаратилган. Ёдгорликнинг тузилиши, унинг қорақалпоқ тилига алоқаси бўйича ҳам маълумотлар берилган.

Фойдаланилган адабиётлар

1. Halasy Kun, Hayriye Gul, Musa Salan. Memluk kipchak dil arashtyrmalary ve Istanbuldaki el yazmalary. // Dil arashtyrmalary. – Ankara: 2013. – P. 13.

2. Telegdı S. Eine Türkische Grammatık aus. XV. Jhdt. K Cs A: Heft: – Budapest: 1937.

3. Toparlı R., Çögenli M.S. ve Yanık N.H. El-kavaninül-külliyye li-Zabtil-Lüǵatit-Türkiyye. – Ankara: «Türk Dil Kurumu Yayinlari», 1999.

4. Robert Ermers. Turkic Forms in Arabic structures: the description of Turkic by Arabic Grammarians. – Nijmegen: 1995. – P. 260.

5. Мухамедова З. Б. Исследования по истории туркменского языка XI-XIV вв. – Ашхабад: «Ылым», 1973. – С. 11-17.

6. Фазилов Э.И. Староузбекский язык хорезмийские памятники, XIV века. – Ташкент: 1986.

7. Дуйсенов С., Я.Кенан. Түркі тілінің толық жүйеленген ережелер жинағы, жазба ескерткіші (XIII-XV ғ.). – Түркістан, 2004. 316-б.

8. Аубакирова Қ.Қ., Мустафаева А.А. Мәмлүк-қыпшақ тіліндегі «Əл-қауанин» жазба ескерткіші: текстологиялық талдаў. // КазУУ хабаршысы. Шығыстану сериясы. №3 (73). 2015. 99-103-б.

9. Қазақстан: Улттық энциклопедия. // Бас редактор Ə. Нисанбаев. – Алматы: Қазақ энциклопедиясы: Бас редакциясы, 1998, 1 том. 182-б.

10. Ragip Muhammed. El-Kavanunül-Kulliyye li-Zabtil-Luǵatit-Türkiyye-national scientific and practical conference, May 3-4, 2024. – P. 1046-1050.

11. Onur Er. El-Kavaninül-külliyye li-zabtil-Lüǵatit-Türkuyye' de yer alan kültürel ögelerin deǵerlen dirilmesi. // Uluslararasi Türkçe Edebiyat Kültür Eǵitim dergisi Sayi: – Türkiye: 4/1. 2015. – S. 294-304.

12. Mukarrem Nazli. El-Kavaninül -külliyye li-Zabtül-luǵatit-türkiyye' de fiillerin incelemesi ecki anadolu türkçesiyle kiyaslanmasi. Yüksek lisans tezi. – Eskişekir, 2012.

13. Recep Toparli v. d., El -kavaninül-Külliyye li-Zabtil-Luǵatit-Türkiyye, Türk Dil Kurumu Yayinlari. – Ankara: 1999. – S. VII.

14. Ҳамидов Ҳ. Қарақалпақ тили тарийхының очерклери. – Нөкис: «Қарақалпақстан», 1974. 360-б.

15. Абдиназимов Ш. Тил билими тарийхы. – Нөкис: «Қарақалпақстан», 2013.