ҚАРАҚАЛПАҚ ХАЛЫҚ НАҚЫЛ-МАҚАЛЛАРЫ ТИЛИНДЕ «ТОН» КИЙИМ-КЕНШЕК АТАМАСЫНЫҢ ҚОЛЛАНЫЛЫЎЫ

Mualliflar

  • Юсупова Б.Т.

    AJINIYOZ NOMIDAGI NUKUS DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI image/svg+xml

Калит сўзлар: мақол-маталлар, термалар, айтишувлар, кийим-кечак номлари ва турлари

Аннотация

Мақолада қорақалпоқ халқ мақол-маталлари тилида халқнинг миллий кийим-кечак номларидан бири − тон ва унинг турлари қўлланилиш хусусиятлари ҳақида сўз юритилади. Қорақалпоқлар кийган кийим-кечаклардан тон енг ҳурматга сазовор, енг қадирли кийим номи сифатида мақол-маталларда сақланган, уларда ушбу миллий кийимга боғлик мерос этиб қолдирилган донишмандликларнинг хулосаси жамланган. Мақолада тон номи қўлланилишининг ўзига хосликлари фольклорнинг бошқа жанрлари – терма толғовлар, айтишувлар, шунингдек, бошқа бадиий асарлар тилида фойдаланилиши билан қиёсий тадқиқ қилинади.

Фойдаланилган адабиётлар

1. Айымбетов Қ. Халық даналығы. – Нөкис: “Қарақалпақстан”, 1988. 492-б.

2. Зайрова К.М. Қорақалпоқ тилида кийим-кечак номларининг этнолингвистик таҳлили. Филол. фан. фалс. д-ри (PhD) .. дис. автореф. – Нукус: 2022. 49-б.

3. Қайдар А. Халық даналығы Қазақ мақал-мәтелдерінің түсіндірме сөздігі және зерттеу. -Алматы: «Толғанай» 2004. 560-б.

4. Қарақалпақ фольклоры Көп томлық IV Қарақалпақ халық нақыл-мақаллары. -Нөкис: «Қарақалпақстан», 1978.348-б.

5. Қарақалпақ фольклоры Т. 88-100. -Нөкис: “Илим”, 2015. 544-б.

6. Қарлыбаев М., Курбанова З. Каракалпакский костюм. Научно-художественное издание-фотоальбом. На каракалп. и рус. яз. -Нукус: «Илим», 2013.–С. 64. Илл.

7. Султанов К. Әжинияз роман. – Нөкис: «Билим», 2018. 336-б.

8. Юсупова Б.Қарақалпақ тилиндеги фразеологизмлердиң фоностилистикалық анализи. – Нөкис: Қарақалпақстан, 2022. − 168 б.

9. https://www.cross-kpk.ru/. Морозова А., Есбергенов Х ., Жданко Т. и др. Эстетика каракалпакского народного костюма. 2003.№ 3.

10. .https://cyberleninka.ru/. Курбанова З.И. Традиционный мужской костюм каракалпаков (конец XIX- конец XX вв. ). // Проблем востоковедение. 2016.№ 2 (72).