ОРТА ӘСИРЛЕРДЕГИ ҚАРАҚАЛПАҚ МӘМЛЕКЕТЛИГИН ҚӘЛИПЛЕСТИРИЎДЕ УЛЛЫ БИЙ, УЛЛЫ ӘМИР ЕДИГЕ БАТЫРДЫҢ ТУТҚАН ОРНЫ (Тарийхый-фольклорлық әдебиятлар тийкарында)

Mualliflar

  • Алламбергенов К.

    AJINIYOZ NOMIDAGI NUKUS DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI image/svg+xml

Калит сўзлар: XIV асрнинг 40-йиллари, Жанубий Оролбўйи, сувсизлик, Кердер, Оқ ўрда, Едил-Жайиқ

Аннотация

Мақолада қорақалпоқ халқининг улуғ ботири, беглар беги ва амир Едигенинг этно-генетик илдизи, асли қорақалпоқ Манғитларининг Оқманғит уруғидан эканлиги, туғилган, яшаган ери ватани – ҳозирги Қорақалпоғистон эканлиги ишончли далилланган. Шу билан бирга, Едигенинг туркий халқларнинг миллий давлатчилиги, мустақиллик учун кураш тарихидаги ўрни буюк эканлиги кўрсатилиб, “Едиге- ўрта асрлардаги Қорақалпоқ давлатчилигининг асосчисидир”, деган ишончли хулосага келинади.

Фойдаланилган адабиётлар

1. Аҳмедов Б. Амир Темур. Тарихий роман. -Тошкент: «Халқ мероси», 1995.

2. Греков В.Д., Якубовский А.Ю. Олтин Ўрда ва унинг қулаши. –Тошкент: Уздав ЎПН, 1956.

3. Жошдарбек З. Йасауи жолы және қазақ қоғамы. – Алматы: «Ел – шежире», 2006.

4. Камалов С. Қарақалпақлардың халық болып қәлиплесиўи ҳәм оның мәмлекетлигиниң тарийхынан. -Нөкис: ӨзРИА «Хабаршысы», №3, 2001.

5. Трепавлов В.В. История Ногайской Орды. –Москва: «Восточная литература» РАН, 2001.

6. Өтемис қажы. Шыңғыснама. (Факсимиле, транскрипция, текстлик ескертиўлер, изертлеў мақалалар В.П.Юдиндики). – «Қазақстан тарихи турки тилдес деректемелерде» сериясы. Бес томлық. Биринши том. –Алматы: «Дайк-Пресс», 2005.