МЕХАНИЗМ ОБУЧЕНИЯ КРИТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ У УЧАЩИХСЯ

Авторы

  • Бабашева Гульзавира Бектемировна

    Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz image/svg+xml

Ключевые слова: критическое мышление, критическое мышление учащихся, педагогический механизм, учащийся, педагогическая технология, проблемное обучение, диалогическое обучение, рефлексия, метакогниция, самостоятельное мышление

Аннотация

В статье проанализированы педагогико-теоретические основы обучения учащихся критическому мышлению и механизмы его реализации. Раскрыты сущность, структурные компоненты, условия развития критического мышления, а также эффективные педагогические методы, применяемые в учебном процессе. На основе анализа научной литературы предложен педагогический механизм формирования критического мышления у учащихся, состоящий из мотивационного, содержательного, операционно-деятельностного, рефлексивного и оценочного компонентов.

Библиографические ссылки

1. Abrami P.C., Bernard R.M., Borokhovski E., Waddington D.I., Wade C.A., Persson T. Strategies for teaching students to think critically: A meta-analysis. // Review of Educational Research, 2015, 85(2). – P. 275-314.

2. Berdiyeva Z.P. Oliy ta’lim muassasalari talabalarida tanqidiy fikrlash kompetensiyasini rivojlantirishning pedagogik asoslari. Ilmiy maqolalar to‘plami. // Zamonaviy ta’lim jurnali, 2021-2023-yillar.

3. G‘oziyev E.G‘. Tafakkur psixologiyasi. – Toshkent: «O‘zbekiston», 2011. (Inson tafakkurining shakllanishi, muammoli vaziyatlar va tahliliy yondashuvlarning psixologik asoslari).

4. Heijltjes A., Van Gog T., Paas F. Improving students’ critical thinking: Empirical support for explicit instructions combined with practice. // Applied Cognitive Psychology, 2015, 29(4). – P. 518-530.

5. Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya va amaliyot asoslari. – Toshkent: «Fan va texnologiya», 2017. (Shaxsning axborotni qabul qilish, uni tanqidiy baholash va ijtimoiy tafakkur xususiyatlari).

6. Mavlonova R., Vohidova N., Rahmonqulova N. Pedagogika. – Toshkent: «Fan va texnologiya», 2018. (Ta’lim jarayonida o'quvchilarning tanqidiy tafakkurini o'stirishning pedagogik shart-sharoitlari).

7. Muslimov N.U., Usmonboyeva M.X., Sayidahmedov N.S., To‘rayev A.B. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. –Toshkent: O‘zbekiston fayziyillari nashriyoti, 2015. (Talabalarda mustaqil va tanqidiy fikrlashni rivojlantirishning interfaol usullari).

8. Niu L., Behar-Horenstein L.S., Garvan C.W. Do instructional interventions influence college students’ critical thinking skills? A meta-analysis. // Educational Research Review, 2013, 9. – P. 114-128.

9. Tiruneh D.T., Verburgh A., Elen J. Effectiveness of critical thinking instruction in higher education: A systematic review of intervention studies. // Higher Education Studies, 2014, 4(1). – P. 1-17.

10. Tolipova J.O. Biologiya ta‘limida o‘quvchilarning mantiqiy va tanqidiy fikrlashini rivojlantirish metodikasi. Pedagogika fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent: 2014.