SOMATIZMLIK FRAZEOLOGIZMLERDIŃ LINGVOMÁDENIY IZERTLENIWI

Авторы

  • Shınnazarova S.

    Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz image/svg+xml

Ключевые слова: фразеологизм, соматизм, сема, лексико-семантика, фонетика, компонент, концепт, лингвокультурологический анализ, фразеологический словарь

Аннотация

В статье речь идёт о вопросах изучения соматических фразеологизмов в тюркских языках, в том числе в каракалпакском языке. Уделяется внимание анализу соматических фразеологизмов в учебниках для высших учебных заведении. Был дан обзор самым первым фразеологическим словарям, опубликованных в каракалпакском языке. Были рассмотрены критические замечания о соматических фразеологизмах в каракалпакском языке, в частности в фольклорных произведениях и языке художественных произведении.

Библиографические ссылки

1. Богус З.А. Соматизмы в разносистемных языках: семантика-словообразовательный и лингвокультурологические аспекты/на материале русского, адагейского и английского языка): Автор.канд.фил.наук. – Майкоп: 2006.

2. Геркова Ж.Х. Фразеологическая концептуализация понятия и человек (на материале карачаево-балкарского, английского и русского языков). Дисс.канд.фил.наук. –Камчик: 2004.

3. Архипкина Л.В. Немецкие фразеологические единицы с компонентами соматизмами в лингвокогнитивном и культурном аспектах: Автор.канд.фил.наук. – Москва: 2007.

4. Чжен Гуанцзе. Фразеология теле в русском языке глазами носителя китайской лингвокультуры. Автор.канд.фил.наук. – Москва: 2013.

5. Николина Е.В. Соматические фразеологизмы характеризующие человека в тюркских языках Сибири и казахском. Автор.канд.фил.наук. –Новосибирск: 2002.

6. Бердимуратов Е. Қарақалпақ тилиниң лексикологиясы. –Нѳкис: «Билим», 1994. 251-б.

7. Ешбаев Ж. Қарақалпақ тилиниң қысқаша фразеологиялық сѳзлиги. –Нѳкис: 1985. 44, 48-49-б.

8. Джумамуратов Т. Русско-каракалпакский фразеологический словарь для школьников. – Нукус: 1985. -С. 146.

9. Пирниязова А. 1) Қарақалпақ тилиндеги фейил-фразеологизмлердиң лексика-семантикалық ѳзгешеликлери. //Ѳзбекстан илимпаз ҳаял-қызларының илим-техника раўажланыўында тутқан орны илимий-әмелий конференциясының тезислери. – Нѳкис: 2005. 12-б.

2) Қарақалпақ тили фразеологиялық системасы. –Нѳкис: «Қарақалпақстан», 2020.

10. Айназарова Г. 1) Қарақалпақ тилинде теңлес еки компонентли фразеологизмлер. – Нѳкис: 2005.

2) Қарақалпақ тилинде теңлес еки компонентли фразеологизмлердиң лексика-семантикалық ҳәм стиллик ѳзгешеликлери. – Нѳкис: «Қарақалпақстан», 2015.

11. Айназарова Г. Қарақалпақ тилинде теңлес еки компонентли фразеологизмлер сѳзлиги. – Нѳкис: 2020.

12. Юсупова Б. 1) Адъектив фразеологизмлердиң стильлик қолланылыўы/Ѳзбекстан илимпаз ҳаял-қызларының илим-техника раўажланыўында тутқан орны. Конф.тезисл. –Нѳкис: 2005. 6-б.; 2) Қарақалпақ тилиниң фразеологиясы. – Тошкент: «Тафаккур қанати», 2014; 3) Қарақалпақ тилиниң фразеологиясы ҳәм оны изертлеўдиң гейпара мәселелери. –Тошкент: «Тафаккур авлоди», 2020.

13. Юсупова Б. Қарақалпақ тилинен айырым изертлеўлер. –Тошкент: «Байоз», 2016.

14. Аймурзаева А. А.Дабыловтың «Баҳадир» дәстанындағы рең билдириўши келбетликлердиң экспрессив мәнилери ҳәм этнографиялық түсиниклерге байланыслы қолланылыўы. //«Түркий фразеологиясының актуаль мәселелери. – Н.: 2008. 37-б.

15. Юсупова Б. Фразеологизмлерде адамның дене мүшелериниң қабатласып жумсалыўы//Ѳзбекстан Республикасы ғәрезсизлигиниң 20 жыллығына бағышланған «Ҳәзирги дәўирде тил илимин изертлеў ҳәм оқытыў мәселелери» атамасындағы республикалық илимий-әмелий конференция материаллары. –Нѳкис: 2011. 107-б.

16. Оразымбетов А. Қарақалпақ нақыл-мақалларында сомаизмлердиң қолланылыўы//Халық аўызеки дѳретиўшилиги миллий ҳәм улыўма инсаный қәдириятлар системасында. Халық аралық илимий конф.материаллары. – Нѳкис: 2015. 122-123-б.

17. Сарсенбаев Қ. Муратбай Нызановтың «Еки қанхор повестинде қолланылған фразеологизмлердеги адам мүшелери атамаларының этимологиясы//Илим ҳәм жәмийет журналы. – Нѳкис: 2018. №3. 31-32-б.