BaslaWÍsh tálimde PánLer integraciyasÍ TiykarÍnda bilim sapasÍn arttÍrÍW

1. Siz integraciyalanǵan tálimnen paydalanasız ba? degen sorawımızǵa 80% oqıtıwshı pedagogikalıq texnologiyalardan paydalanıp ótiwdi aytıp ótken. Bunnan kelip shıǵadı hátteki bazı bir oqıtıwshılarımız integraciyalanǵan tálimniń alıp barılıw procesin de túsinbegen sıyaqlı.

2. Siz sabaq procesinde integraciyalanǵan tálimnen kóbirek qaysı pánlerdi baylanıstırıp ótesiz? degen sorawımızǵa 80% oqıtıwshı ana tili menen oqıw sabaqlıǵın, súwret penen miynetti baylanıstırıp ótiwlerin keltirip ótken. Bunnan kórinip turıptı oqıtıwshılarımız bir-birine tikkeley jaqın bolǵan pánlerdi ǵana baylanıstırıp ótedi eken. Tájiriybe-sınaw procesinde baslawısh klaslarǵa ózimizdiń integraciyalanǵan sabaq islenbelerimiz boyınsha alıp barǵan temalarımız óz nátiyjeliligin taptı. Bunda biz 4-klass оqıw sabaqlıǵındaǵı berilgen «Shabdaldıń shaqası» atlı gúrrińin integraciyalasqan formada alıp baramız. Bunda biz Amet degen balanıń shabdal aǵashın sındırıp qoyıp, ózinde qanshelli ayıpker sezingenin, baqtıń iyesi Seydan atadan keshirim sorawǵa ózinde kúsh taba almaǵanlıǵı hám hár mektepten qaytqanda sınǵan miyweli shabdal aǵashınıń kúnnen-kúnge solıp baratırǵanın kórgen Amet ózinde kúsh tawıp atadan keshirim sorawǵa bel baylaǵan, tábiyatqa, adamlarǵa qanshama zıyan keltirgen bala haqqında gúrriń berilgen. Bunda: 1. Tábiyat kórinisleri; 2. Usı tema boyınsha gúrriń jazıw (ana tili sabaǵına)

3. Shabdal aǵashınıń sınǵan kórinisin salıw (súwret sabaǵına);

4. Ádep-ikramlılıq tárbiyası; Miywe baǵı kórinisi, tábiyat hám shabdaldıń miyweleri qanshelli mazalı ekenligi ulıwma alǵanda tábiyat penen baylanıstırıp, bir pánniń ózinde birneshe pándi baylanıstırıp, pánler aralıq integraciyalap alıp barıwımız jaqsı nátiyjelerge erise aldıq. Oqıwshılar ushın hám hár tárepleme oqıwshılardı bilimlendiriwshilik hám tárbiyalıq pazıyletlerdi úyretip barsaq maqsetke muwapıq bolar edi. Integraciyalasqan oqıtıwdıń natiyjeliligi oqıwshılardıń pánlerdi hár tárepleme analiz ete alıwı, oqıtıwshınıń oqıwdı shólkemlestiriw formaların, pedagogikalıq tárepten temanı durıs tańlawǵa baylanıslı bolıp tabıladı. Integraciyalanǵan tálimnen paydalanıw: - oqıwshılardıń keń, erkin pikirlewdi rawajlandırıwǵa úles qosadı; - oqıw pánlerine kompleks qatnastı qáliplestiredi; - oqıwshılardıń bilim alıw sapasın jaqsılaydı; - oqıwshılardıń hámme pánge bolgan qızıǵıwshılıǵın arttıradı hám rawajlandıradı; - oqıwshılardıń dúnyaǵa kóz qarasın keńeyttiredi, oqıwshılardıń dóretiwshilik qabiletleriniń rawajlanıwına járdem beredi hámde oqıw materialların tereń túsinip jetiwge, ózlestiriwge járdem beredi. Ádebiyatlardı analizlep, bir neshe integrallasqan sabaqlardı ótkizgenimizden soń, tómendegi juwmaqlarǵa keldik. 1. Integraciya - óyrenilip atırǵan pándi tereń, izbe-iz hám hár tárepleme ashıp beretuǵın jetekshi poziciyalar tiykarında pánler, bólimler, hár qıylı temalardıń tábiiy ózara baylanıslılıǵı. 2. Oqıtıwshı integraciyalanǵan sabaqlardıń maqsetin anıqlawı, úyrenilip atırǵan materialdıń mazmunın tereń úyrenip shıǵıwı, temaǵa sáykes keletuǵın oqıtıw usılların hám quralların tańlawı, kelip shıǵatuǵın nátiyjeni boljawı kerek. 3. Integraciyalanǵan sabaqlardan ónimli paydalanıw berilgen materiallardı ózlestiriw dárejesin joqarılatadı. 4. Integraciyalanǵan tálim balanıń pikirlew, seziw, túsiniw, háreket etiw qábiletiniń qáliplesiwine úles qosadı.

5. Integraciyalanǵan sabaqlar klassta ǵana emes, ekskursiya formasında da ótkiziwliwi múmkin. Ádebiyatlar 1. «Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими тизимини 2030 йилгача ривожлантириш концепцияси» Ўзбекистон Республи- каси Президентининг 2019 йил 29 апрелдаги ПФ-5712-сон Фармони. 2. Boshlanǵich ta‘lim pedagogikasi, innovaciya va integraciyasi. O‘quv qo‘llanma. /R.Mavlyanova, N.Raxmankulova. – O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi. – Toshkent. Voris nashrioti, 2013. – 240 b. 3. Oqıw kitabı. 4-klass: Tórt jıllıq baslawısh mekteptiń 4-klası ushın sabaqlıq. Nókis: «Qaraqalpaqstan», 2017, 216 bet.