QORAQALPOG‘ISTON ShAROITIDA OMILLAR MAJMUASINING BOLALAR AHVOLIGA TA’SIRINI BAHOLAShDA EKOLOGIK YONDAShUVNING AYRIM JIHATLARI

Avtorlar

  • Seyfullaeva Gulsara Adilbekovna

    Qoraqalpog‘iston tibbiyot instituti

Gilt sózler: mikroelementlar, atrof-muhit, ksenobiotik, essensial elementlar, siydik ajratish tizimi, ekopotologiya, Qoraqalpog‘iston

Annotaciya

Maqolada Qoraqalpog‘iston sharoitida bolalar salomatligiga kompleks ta’sir etuvchi omillarni baholashga ekologik yondashuvning ayrim xususiyatlari keltirilgan. Ekologik omillar bola organizmida boshqa sabablarga ko‘ra, masalan, kundalik ratsionda oqsillar, vitaminlar, essensial mikroelementlar yetishmasligi tufayli yuzaga keladigan o‘zgarishlarga o‘xshash hujayraviy va metabolik o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi. So‘nggi yillarda ekologik jihatdan noqulay mintaqalar va yirik sanoat hududlari bolalari orasida nefropatiyalar umumiy aholiga nisbatan 2 baravar va undan ortiq uchramoqda.

Paydalanılǵan ádebiyatlar

1. Абдиров Ч.А., Константинова Л.Г., Курбанбаев Е.К. Качество поверхностных вод низовьев Амударьи в условиях антропогенного преобразования пресноводного стока. – Ташкент: 1996.

2. Агаджанян Н.А., Катков А.Ю. Резервы нашего организма. – Москва: «Знание», 1990.

3. Агаджанян Н.А., Марачев А.Г., Бобков Г.А. Экологическая физиология человека. – Москва: «Крук», 1998.

4. Алексеев С.В., Янушанец О.И. Экология человека – системный взгляд на процесс формирования здоровья. // Вестник РАМН, №9, 2002. – С. 3-6.

5. Вобамуратов Т. и др. Деградация окружающей среды, нарушение экосистем и ее влияние на распространение трансмиссивных заболеваний. // Журнал животной среды, Т. 17, №2, 2025. – С. 470-480.

6. Вельтищев Ю.Е. Экопатология детского возраста. // Педиатрия, №4, 1995. – С.26-33.

7. Искандарова Ш.Т. К проблеме влияния факторов окружающей среды на состояние здоровья населения (на примере Приаралья). // Бюлл. Ассоциации врачей Узбекистана, №1, 2010. – С. 66-69.

8. Леонова В.Г., Рапопорт Ж.Ж. Количественные показатели красной крови у детей. – Новосибирск: «Наука», 1989.

9. Мираметова Н.П. Современное состояние водоснабжения населения в условиях республики Каракалпакстан. // – Нукус: Илим хам жамийет, №4, 2024 – С. 22-24

10. Разаков Р.М. Арал и Приаралье: проблемы и решения. – Ташкент: 1992.

11. Рубин В. Ф. Теоретические и практические проблемы адаптации в экстремальных условиях. – Тюмень: ТГУ, 1984.

12. Устюшин Б.В., Истомин А.В. и др. Особенности состояния здоровья и адаптационных реакций детского организма на Севере. // Педиатрия, №1, 1996. – С. 56-59.

13. Akhmedov B., Muratov D., Mamatqulov B., Mirametova N. Effect of environmental changes on the migration patterns of disease vectors and their impact on the spread of diseases. // Journal of Animal Environment, 2025. – P. 839-852.