ҚАРҚАЛПАҚ ХАЛҚЫНЫҢ ЖАҢАДӘРЬЯ ДӘЎИРИНЕ БАЙЛАНЫСЛЫ ТАРИЙХЫЙ ЖЫРЛАРЫ (Таўелибай қарақалпақлары материаллары мысалында)

Authors

  • Е.Е. Қанаатов

    Əжинияз атындағы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институты

Keywords: historical consciousness, Tauelibai Karakalpaks, Janadarya, folk poetry, termishes

Abstract

The article tells about the historical songs preserved by the Tauelibai Karakalpaks. Such poetic examples that provide information from history are mainly found in the form of termish (short poems dedicated to children). Many of these songs resemble the times and events that provide information about the period when the Karakalpaks lived on the banks of the Janadarya, a huge tributary of the Syr Darya in the XVII-XVIII centuries. Poems written by informants living in the Tauelibay district are new material for Karakalpak folklore. The author indicates that such verses need to be collected more from people and that this may open unknown pages of the history of the Karakalpaks. ҚАРАҚАЛПАҚ ХАЛЫҚ ДӘСТАНЫ «ШӘРИЯР» ҲӘМ ОНЫ ҮЙРЕНИЎДИҢ ГЕЙПАРА МӘСЕЛЕЛЕРИ Ш.К.Кеңесбаева - таяныш докторант Әжинияз атындағы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институты Таянч сўзлар: бадиий мерос, «Шарёр» достони, генезиси, жанр хусисияти, тарихий генетик типология, типология ва мил-

References

1. Әдебият хрестоматиясы. – Нөкис: Билим, 1998. – 339 б.

2. Балалар фольклоры / Қарақалпақ фольклоры. 99-том. – Нөкис, 2015. – 544 б.

3. Ерболатов Н. Н., Айдаров О. Т. Жаңадария өзенінің тарихы мен географиялық жағдайы // Молодой учёный, – Алматы, 2014. – № 20.1. 74 б.

4. Изертлеўшиниң дала жазыўлары – 2011. Информант: Егемберген Сыдықов. 1947 ж.т., миллети қарақалпақ (қытай-қайшылы-көрпе-көрик). Мәнзил: Таўелибай үлкеси, Зәрепшан қаласы, Жаңа Зәрепшан мәканы, 1-орам (квартал), 14-жай.

5. Қанаатов (Әмирлан С. Е.). Таўелибай тарийхынан там-тум сыр. – Нөкис: Қарақалпақстан, 1993. – 100 б.

6. Мейендорф Е.К. Путешествие из Оренбурга в Бухару. – М.: Главная редакция восточной литературы, 1975. – 180 с.

7. Рейимов А. Жаналы султан – тарийхый тулға // «Сравнительно-исторические, сопоставительно-типологические исследования в тюркологии и востоковедении: история и современость». Сб. – Уфа, 2019. – С. 548.

8. Уахатов Б. Қазақтың халық өлеңдері. Алматы: Ғылым, 1974. – 285 б.