Қорақалпоқ халқ достони «Шаҳриёр» - ўрта асрлардаги уйғониш даврининг бебаҳо педагогик мероси

Authors

  • Е.К Алламбергенов

    Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz image/svg+xml

Keywords: "Shahriyor" epic, I and II Renaissance period, views on the divinity and Islam in the epic, educational views on the pedagogy of the Awakening period in the epic

Abstract

The article provides a comprehensive scientific and theoretical analysis of the period of creation of the Karakalpak folk epic "Shahriyor". It is also given the educational perspectives, and on the basis of these concepts it is concluded that the epic is one of the invaluable pedagogical

References

1. Айымбетов Қ. Халық даналығы. – Нөкис: «Қарақалпақстан». 1988. 103-105-б.

2. Айымбетов Қ. «Шарьяр» дәстаны өзбек тилинде. – Нөкис: // «Әмиўдәрья». 1979. №9. 120-121-б.

3. Алламбергенов К., Алламбергенова Г. Типология волшебно-собыйтийных сюжетных мотивов в генезисе каракалпакских эпосов и проблемы её изучения иностранными учёными (на материале дастанов «Сказание о Шарьяре» и «Едиге») // «Ilim hám

4. Байниязова Қ., Байниязова Т. «Шәрияр» дәстанының дөрелиў ҳәм қәлиплесиў дәўири ҳаққындағы мәселеге. // ӨЗРИА ҚҚБ «Хабарнамасы», - Нөкис: 2003. №5. 77-79-б.

5. Боровков А.К. Вопросы изучения тюркоязычного эпоса народов СССР. - М.: изд. АН СССР, 1958. – С. 67.

6. Валиханов Ч. Записки русского географического общества. Отдел этнографии, том XXIX. – С.Петербург: 1904. –С. 245.

7. Гумилев Л.Н. Древние тюрки. – М.: «Наука», 1967. – С. 23.

8. Дәўқараев Н. Шығармаларының толық жыйнағы, 2-том: Аўызеки халық творчествосы. – Нөкис: «Қарақалпақстан», 1977. 340-б.

9. Жумабаев М. Педагогика. – Алматы: 1992. 160-б.

10. Каримов А. «Шәрьяр» дәстаны ҳәм оның туўысқан халықлар фольклоры менен байланысы. // «Әмиўдәрья». – Нөкис: 1992.

11. Кенесбаева Ш.К. Қорақалпоқ халқ достони «Шаҳриёр» (Генезиси, жанрлик хусусиятлари. Сюжет қатлами ва образлар тарки- би). Филол. фан. буйича PhD дисс. автореферати. – Тошкент: 2021. 54-б.

12. Кеңесбаева Ш.К. «Шәрияр» дәстанының дөрелиў дәўирлери ҳаққында. / «Илим ҳәм тәлим-тәрбияның әҳмийетли мәселелери» атамасындағы Республикалық илимий-теориялық конференция материаллары, 2-бөлим. –Нөкис: 2019. 318-319-б.

13. Мақсетов Қ. Дәстанлар, жыраўлар, бақсылар. Илим изертлеў. - Нөкис: «Қарақалпақстан». 1992. 62-136-б.

14. Мақсетов Қ. Қарақалпақ халқының көркем аўызеки дөретпелери. Сабақлық. – Нөкис: «Билим» 1996. 340-б.

15. Матқулиева М.Ф. Шаҳриёр достонининг илк манбалари, унинг достон ва эртак вариантлари. Фил. фан. буй. фалс. док. (PhD) дис. автореферати. –Тошкент: 2020. 70-б.

16. Нурмухаммедов М.К. Пушкинниң ертеклери ҳәм Орта Азия халықларының фольклоры. - Нөкис: «Қарақалпақстан». 1987.

17. Салаева М.С. Ўзбек педагогикаси тарихини даврлаштиришнинг назарий-методологик асосларини такомиллаштириш. Пед. фан. доктори (DSc) дисс. автореферати. –Тошкент: 2019. 62-б.

18. Сағитов И.Т. Қарақалпақ халқының қаҳарманлық эпосы. - Нөкис: «Қарақалпақстан», 1986. 36-66-б.

19. Шәрьяр. Қарақалпақ халық дәстаны. (Өтенияз ҳәм Қуламет жыраў вариантлары). / Қарақалпақ фольклоры. Көп томлық. XIII том. - Нөкис: «Қарақалпақстан», 1984. 236-б.